{"id":1340,"date":"2021-01-04T09:59:11","date_gmt":"2021-01-04T08:59:11","guid":{"rendered":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/?page_id=1340"},"modified":"2024-03-14T15:56:28","modified_gmt":"2024-03-14T14:56:28","slug":"wnioski-plynace-z-naszych-badan-naukowych","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/index.php\/wnioski-plynace-z-naszych-badan-naukowych\/","title":{"rendered":"Wnioski p\u0142yn\u0105ce z naszych bada\u0144 naukowych"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"1340\" class=\"elementor elementor-1340\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-section-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-5c7db294 elementor-section-height-min-height elementor-section-content-middle elementor-section-stretched elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-items-middle\" data-id=\"5c7db294\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;,&quot;stretch_section&quot;:&quot;section-stretched&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-background-overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-38c5b6b1\" data-id=\"38c5b6b1\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-5d540631 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"5d540631\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-25 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-6441efae\" data-id=\"6441efae\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-6e79a812\" data-id=\"6e79a812\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4c397c38 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4c397c38\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Katedra Genetyki i&nbsp;Podstaw Hodowli Zwierz\u0105t\u200b\u200b<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5183c686 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5183c686\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<h5 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Wydzia\u0142 Medycyny Weterynaryjnej i&nbsp;Nauk o&nbsp;Zwierz\u0119tach<br>\nUniwersytet Przyrodniczy w&nbsp;Poznaniu<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-25 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-149b1dbc\" data-id=\"149b1dbc\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-10bd1b0 elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"10bd1b0\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-background-overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-2c3ff3a\" data-id=\"2c3ff3a\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2820482 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2820482\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-text-editor elementor-clearfix\">\n\t\t\t\t<h2 style=\"text-align: center;\">NAUKA \u2192 PRAKTYCE<\/h2>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-173958c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"173958c\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-text-editor elementor-clearfix\">\n\t\t\t\t<p>Poni\u017cej zaprezentowane s\u0105 wyniki naszych bada\u0144 naukowych, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wykorzystane w&nbsp;praktyce hodowlanej lub&nbsp;weterynaryjnej.\u00a0<\/p><p>Zainteresowanych zapraszamy do&nbsp;wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-22d4dde elementor-tabs-view-horizontal elementor-widget elementor-widget-tabs\" data-id=\"22d4dde\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"tabs.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-tabs\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-tabs-wrapper\" role=\"tablist\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-title-3651\" class=\"elementor-tab-title elementor-tab-desktop-title\" aria-selected=\"true\" data-tab=\"1\" role=\"tab\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-tab-content-3651\" aria-expanded=\"false\"><a href=\"\"><img src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/krowa-e1710428156646.png\"><\/a><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-title-3652\" class=\"elementor-tab-title elementor-tab-desktop-title\" aria-selected=\"false\" data-tab=\"2\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"elementor-tab-content-3652\" aria-expanded=\"false\"><a href=\"\"><img src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/swinia-e1710427968375.png\"><\/a><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-title-3653\" class=\"elementor-tab-title elementor-tab-desktop-title\" aria-selected=\"false\" data-tab=\"3\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"elementor-tab-content-3653\" aria-expanded=\"false\"><a href=\"\"><img src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/image-from-rawpixel-id-7198960-png-e1710427558231.png\"><\/a><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-title-3654\" class=\"elementor-tab-title elementor-tab-desktop-title\" aria-selected=\"false\" data-tab=\"4\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"elementor-tab-content-3654\" aria-expanded=\"false\"><a href=\"\"><img src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/image-from-rawpixel-id-6292835-png-e1710427513475.png\"><\/a><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-title-3655\" class=\"elementor-tab-title elementor-tab-desktop-title\" aria-selected=\"false\" data-tab=\"5\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"elementor-tab-content-3655\" aria-expanded=\"false\"><a href=\"\"><img src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/image-from-rawpixel-id-6704178-png-e1710427212114.png\"><\/a><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-title-3656\" class=\"elementor-tab-title elementor-tab-desktop-title\" aria-selected=\"false\" data-tab=\"6\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"elementor-tab-content-3656\" aria-expanded=\"false\"><a href=\"\">Inne<\/a><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div class=\"elementor-tabs-content-wrapper\" role=\"tablist\" aria-orientation=\"vertical\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-tab-title elementor-tab-mobile-title\" aria-selected=\"true\" data-tab=\"1\" role=\"tab\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-tab-content-3651\" aria-expanded=\"false\"><img src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/krowa-e1710428156646.png\"><\/div>\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-content-3651\" class=\"elementor-tab-content elementor-clearfix\" data-tab=\"1\" role=\"tabpanel\" aria-labelledby=\"elementor-tab-title-3651\" tabindex=\"0\" hidden=\"false\"><details><summary><b>Frymartynizm \u2013 wa\u017cna przyczyna niep\u0142odno\u015bci ja\u0142\u00f3wek<\/b><\/summary><p><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>Frymartynizm jest najcz\u0119stszym, niedziedzicznym\u00a0 zaburzeniem rozwoju p\u0142ci, prowadz\u0105cym do&nbsp;bezp\u0142odno\u015bci. Zaburzenie to wyst\u0119puje u&nbsp;ja\u0142\u00f3wek, kt\u00f3re rozwija\u0142y si\u0119 \u017cyciu p\u0142odowym wraz z&nbsp;p\u0142odem m\u0119skim. W&nbsp;przypadku ponad 90% takich ci\u0105\u017c powstaj\u0105 po\u0142\u0105czenia naczyniowe (anastomozy) mi\u0119dzy \u0142o\u017cyskami obu p\u0142od\u00f3w, czego efektem jest wsp\u00f3lne kr\u0105\u017cenie krwi podczas ci\u0105\u017cy. Powoduje to transport czynnik\u00f3w m\u0119skich, produkowanych przez&nbsp;j\u0105dra p\u0142odu m\u0119skiego, do&nbsp;p\u0142odu \u017ce\u0144skiego i&nbsp;zaburzenie rozwoju p\u0142ci osobnik\u00f3w \u017ce\u0144skich.\u00a0 Ja\u0142\u00f3wki taki maja niedorozwini\u0119ty uk\u0142ad rozrodczy (macica, pochwa), ich gonady cz\u0119sto maja struktur\u0119 j\u0105dra lub&nbsp;jajniko-j\u0105dra, a&nbsp;zewn\u0119trzne narz\u0105dy p\u0142ciowe mog\u0105 mie\u0107 cechy m\u0119skie (tzw. wirylizacja) (Libera i&nbsp;Szczerbal, 2019).\u00a0 Buhajki pochodz\u0105cych z&nbsp;takich ci\u0105\u017c maj\u0105 normaln\u0105 p\u0142odno\u015b\u0107 i\u00a0 nie obserwuje si\u0119 u\u00a0 ich zaburze\u0144 rozwoju p\u0142ci. Ja\u0142\u00f3wki-frymartynki mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c pochodzi\u0107 z&nbsp;porod\u00f3w pojedynczych. Sytuacja taka mo\u017ce zaistnie\u0107 wtedy, gdy p\u0142\u00f3d m\u0119ski obumrze podczas ci\u0105\u017cy. Oznacza to, \u017ce&nbsp;por\u00f3d pojedynczy ja\u0142\u00f3wki nie gwarantuje, \u017ce&nbsp;nie jest ona frymartynk\u0105. Ma to szczeg\u00f3lne znaczenie w&nbsp;zwi\u0105zku z&nbsp;rosn\u0105ca frekwencj\u0105 ci\u0105\u017c bli\u017aniaczych w&nbsp;wysoko wydajnych populacjach byd\u0142a holszty\u0144sko-fryzyjskiego (Szczerbal i&nbsp;wsp., 2014).<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Wsp\u00f3lny obieg krwi skutkuje r\u00f3wnie\u017c wymian\u0105 kom\u00f3rek szpiku kostnego, co manifestuje si\u0119 obecno\u015bci\u0105 dw\u00f3ch linii kom\u00f3rkowych (tylko w&nbsp;kom\u00f3rkach krwi) \u2013 jednej z&nbsp;w\u0142asnym uk\u0142adem chromosom\u00f3w p\u0142ci i&nbsp;drugiej z&nbsp;zestawem chromosom\u00f3w p\u0142ci bli\u017aniaczego p\u0142odu. Uk\u0142ad taki okre\u015blany jest terminem \u201echimeryzm leukocytarny XX\/XY\u201d. Chimeryzm nie jest przyczyn\u0105 zaburze\u0144 rozwoju p\u0142ci, ale&nbsp;wskazuje, \u017ce&nbsp;dosz\u0142o do&nbsp;anastomoz mi\u0119dzy p\u0142odami r\u00f3\u017cnej p\u0142ci.\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Diagnostyka frymartynizmu\u00a0 prowadzona jest zazwyczaj w&nbsp;oparciu o&nbsp;analiz\u0119 zestawu chromosom\u00f3w p\u0142ci w&nbsp;leukocytach krwi hodowanych w&nbsp;warunkach laboratoryjnych. Jest to metoda bardzo wiarygodna, ale&nbsp;ma istotne ograniczenie. Krew pobrana od ja\u0142\u00f3wki powinna by\u0107 dostarczona do&nbsp;laboratorium w&nbsp;ci\u0105gu 24 godz. i&nbsp;powinna by\u0107 niezw\u0142ocznie wykorzystana do&nbsp;za\u0142o\u017cenia hodowli kom\u00f3rek leukocyt\u00f3w. T\u0119 niedogodno\u015b\u0107, jak\u0105 jest \u015bcis\u0142y re\u017cim czasowy,\u00a0 mo\u017cna przezwyci\u0119\u017cy\u0107 poprzez wykonanie analizy DNA wyizolowanego z&nbsp;kom\u00f3rek krwi i&nbsp;zastosowaniu techniki ddPCR, kt\u00f3ra umo\u017cliwia ustalenie liczby kopii chromosom\u00f3w p\u0142ci. U&nbsp;ja\u0142\u00f3wki wolnej od chimeryzmu wykrywane s\u0105 2 kopie chromosmu X i&nbsp;brak kopii chromosomu Y. Je\u015bli ja\u0142\u00f3wka jest frymarytnka, to\u00a0 stwierdza si\u0119 u&nbsp;niej wi\u0119cej kopii chromosomu X ni\u017c chromosomu Y. W&nbsp;przypadku uk\u0142adu chromosom\u00f3w XY obserwuje si\u0119 taka sam\u0105 liczb\u0119 kopii chromosomu X i&nbsp;Y.\u00a0 Wykorzystanie techniki ddPCR do&nbsp;diagnostyki frymarytnizmu opisali\u015bmy jako pierwsi na&nbsp;\u015bwiecie (Szczerbal i&nbsp;wsp., 2019).<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Wi\u0119cej o&nbsp;naszych badaniach na&nbsp;ten temat mo\u017cna przeczyta\u0107 w&nbsp;dw\u00f3ch publikacjach:<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Libera K., Szczerbal I. (2019), Frymartynizm u&nbsp;bydla &#8211; opis przypadku, \u017bycie weterynaryjne, 94(6): 433-436. <\/span><a href=\"https:\/\/www.vetpol.org.pl\/dmdocuments\/ZW-06-2019-08.pdf\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/www.vetpol.org.pl\/dmdocuments\/ZW-06-2019-08.pdf<\/span><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Szczerbal I., Kociucka B., Nowacka-Woszuk J., Lach Z., Jaskowski J.M., Switonski M. (2014). A&nbsp;high incidence of leukocyte chimerism (60,XX\/60,XY) in single born heifers culled due to underdevelopment of internal reproductive tracts. Czech Journal of Animal Sciences 59: 445\u2013449.<\/span><a href=\"https:\/\/www.agriculturejournals.cz\/publicFiles\/136531.pdf\"><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>https:\/\/www.agriculturejournals.cz\/publicFiles\/136531.pdf<\/span><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Szczerbal I., Nowacka-Woszuk J., Albarella S., Switonski M. (2019). Technical note: Droplet digital PCR (ddPCR) as a&nbsp;new molecular method for a&nbsp;simple and reliable diagnosis of freemartinism in cattle. Journal of Dairy Science 102: 10100- 10104. <\/span><a href=\"https:\/\/www.journalofdairyscience.org\/article\/S0022-0302(19)30736-2\/fulltext\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/www.journalofdairyscience.org\/article\/S0022-0302(19)30736-2\/fulltext<\/span><\/a><\/p><p><a href=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Bydlo-frymartynizm.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-1365 size-large\" src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Bydlo-frymartynizm-1024x581.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"581\" srcset=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Bydlo-frymartynizm-1024x581.jpg 1024w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Bydlo-frymartynizm-300x170.jpg 300w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Bydlo-frymartynizm-768x436.jpg 768w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Bydlo-frymartynizm-1536x872.jpg 1536w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Bydlo-frymartynizm-16x9.jpg 16w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Bydlo-frymartynizm-600x341.jpg 600w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Bydlo-frymartynizm.jpg 1858w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/p><p>(opracowali I.Szczerbal i&nbsp;M.\u015awito\u0144ski)<\/p><\/details><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-tab-title elementor-tab-mobile-title\" aria-selected=\"false\" data-tab=\"2\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"elementor-tab-content-3652\" aria-expanded=\"false\"><img src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/swinia-e1710427968375.png\"><\/div>\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-content-3652\" class=\"elementor-tab-content elementor-clearfix\" data-tab=\"2\" role=\"tabpanel\" aria-labelledby=\"elementor-tab-title-3652\" tabindex=\"0\" hidden=\"hidden\"><details><summary><b>Zaburzenia rozwoju p\u0142ci \u015bwi\u0144<\/b><\/summary><p>Zaburzenia rozwoju p\u0142ci wyst\u0119puj\u0105 w&nbsp;wybranych populacjach \u015bwi\u0144 nawet z&nbsp;cz\u0119sto\u015bci\u0105 ok. 0,5%. Najcz\u0119\u015bciej stwierdzan\u0105 nieprawid\u0142owo\u015bci\u0105 jest dziedziczny zesp\u00f3\u0142 odwr\u00f3conej p\u0142ci, chrakteryzuj\u0105cy si\u0119 obecno\u015bci\u0105 j\u0105der lub&nbsp;jajniko-jader u&nbsp;loszek z&nbsp;\u017ce\u0144skim zestawem chromosom\u00f3w p\u0142ci (XX) oraz&nbsp;brakiem genu <em>SRY<\/em> (Switonski i&nbsp;wsp., 2002). Loszki takie maj\u0105 zazwyczaj powi\u0119kszon\u0105 \u0142echtaczk\u0119 oraz&nbsp;gonady w&nbsp;mosznie. Niekiedy jednak&nbsp;gonady s\u0105 niezst\u0105pione, co powoduje, \u017ce&nbsp;zwierz\u0119ta takie nie podlegaj\u0105 kastracji, a&nbsp;obecno\u015b\u0107 j\u0105der negatywnie wp\u0142ywa na&nbsp;jako\u015b\u0107 tuszy (tzw. od\u00f3r knurzy). Wada ta ma charakter dziedziczny, cho\u0107&nbsp;jej pod\u0142o\u017ce molekularne jest s\u0142abo rozpoznane. Przypuszcza si\u0119, \u017ce&nbsp;mo\u017ce ona mie\u0107 zwi\u0105zek ze zmianami sekwencji DNA (polimorfizm) w&nbsp;regionie obejmuj\u0105cym gen <em>SOX9<\/em>, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 jego nieuprawnion\u0105 ekspresj\u0119 u&nbsp;samic, co w&nbsp;konsekwencji prowadzi do&nbsp;rozwoju w&nbsp;\u017cyciu p\u0142odowym j\u0105der lub&nbsp;jajniko-jader (Stachowiak i&nbsp;wsp., 2017).<\/p><p>W&nbsp;ostatnim czasie nasze badania pokaza\u0142y, \u017ce&nbsp;istotn\u0105 przyczyn\u0105 zaburze\u0144 rozwoju p\u0142ci \u015bwi\u0144 mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce niedziedziczny frymartynizm, kt\u00f3ry manifestuje si\u0119 podobnymi zmianami uk\u0142adu p\u0142ciowego jak w&nbsp;przypadku opisanego powy\u017cej\u00a0 zespo\u0142u odwr\u00f3cenia p\u0142ci (Szczerbal i&nbsp;wsp., 2019). Zaburzenie to&nbsp;jest&nbsp;wywo\u0142ane powstaniem po\u0142\u0105cze\u0144 naczyniowych (anastomozy) mi\u0119dzy \u0142o\u017cyskami p\u0142od\u00f3w r\u00f3\u017cnej p\u0142ci, czego efektem jest wsp\u00f3lne kr\u0105\u017cenie krwi podczas ci\u0105\u017cy. Po\u0142\u0105czenia takie umo\u017cliwia dotarcie do&nbsp;p\u0142odu \u017ce\u0144skiego czynnik\u00f3w produkowanych przez&nbsp;wcze\u015bniej rozwijaj\u0105ce si\u0119 j\u0105dra, co zak\u0142\u00f3ca prawid\u0142owy rozw\u00f3j \u017ce\u0144skiego uk\u0142adu p\u0142ciowego. Powstanie anastomoz manifestuje si\u0119 obecno\u015bci\u0105 dw\u00f3ch linii kom\u00f3rek krwi \u2013 w\u0142asnej (XX) i&nbsp;\u00a0p\u0142odu (XY), z&nbsp;kt\u00f3rym jest po\u0142\u0105czony anastomozami \u0142o\u017cyskowymi. Dzieje si\u0119 tak dlatego, bo&nbsp;\u00a0migracji poprzez anastomozy podlegaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c kom\u00f3rki szpiku kostnego.<\/p><p>Odr\u00f3\u017cnienie dziedzicznego zespo\u0142u odwr\u00f3cenia p\u0142ci od niedziedzicznego frymartynizmu wymaga przeprowadzenia analiz diagnostycznych. Klasyczna analiza cytogenetyczna obejmuje okre\u015blenie uk\u0142ad\u00f3w chromosom\u00f3w p\u0142ci w&nbsp;leukocytach. Podej\u015bcie to&nbsp;jest&nbsp;do\u015b\u0107 k\u0142opotliwe do&nbsp;wykonania, bowiem krew pobrana od zwierz\u0119cia powinna by\u0107 dostarczona do&nbsp;laboratorium w&nbsp;ci\u0105gu 24 godz. i&nbsp;niezw\u0142ocznie powinna by\u0107 przygotowana hodowla leukocyt\u00f3w w&nbsp;warunkach in vitro. Nasze najnowsze badania pokaza\u0142y, \u017ce&nbsp;okre\u015blenie liczby kopii chromosom\u00f3w X i&nbsp;Y mo\u017cna przeprowadzi\u0107 szybko i&nbsp;wiarygodnie poprzez analiz\u0119 molekularn\u0105 DNA wyizolowanego z&nbsp;kom\u00f3rek krewi, z&nbsp;wykorzystaniem techniki ddPCR (Szczerbal i&nbsp;wsp., 2019).<\/p><p>Wi\u0119cej o&nbsp;naszych badaniach na&nbsp;ten temat mo\u017cna przeczyta\u0107 w&nbsp;publikacjach:<\/p><p>Switonski M., Jackowiak H., Godynicki S., Klukowska J., Borsiak K., Urbaniak K. (2002). Familial occurrence of pig intersexes (38,XX; SRY-negative) on a&nbsp;commercial fattening farm. Animal Reproduction Science 69: 117-124.<br \/><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0378432001001683\">https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0378432001001683<\/a><\/p><p>Stachowiak M., Szczerbal I., Nowacka-Woszuk J., Jackowiak H., Sledzinski P., Iskrzak P., Dzimira S., Switonski M. (2017). Polymorphisms in the SOX9 region and testicular disorder of sex development (38,XX; SRY-negative) in pigs. Livestock Science, 203: 48-53.<br \/><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S1871141317301981\">https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S1871141317301981<\/a><\/p><p>Szczerbal I, Nowacka-Woszuk J, Dzimira S, Matuszczyk A, Iskrzak P, Switonski M (2019). Elevated incidence of freemartinism in pigs detected by droplet digital PCR and cytogenetic techniques. Livestock Science 219: 52-56.<br \/><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S1871141318307066\">https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S1871141318307066<\/a><\/p><p><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-1376 size-large\" src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Swinie-zaburzenia-rozwoju-plci-1024x681.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"681\" srcset=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Swinie-zaburzenia-rozwoju-plci-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Swinie-zaburzenia-rozwoju-plci-300x199.jpg 300w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Swinie-zaburzenia-rozwoju-plci-768x511.jpg 768w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Swinie-zaburzenia-rozwoju-plci-1536x1021.jpg 1536w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Swinie-zaburzenia-rozwoju-plci-16x12.jpg 16w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Swinie-zaburzenia-rozwoju-plci-600x399.jpg 600w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Swinie-zaburzenia-rozwoju-plci.jpg 1608w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><br \/>(opracowali I.Szczerbal i&nbsp;M.\u015awito\u0144ski)<\/p><\/details><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-tab-title elementor-tab-mobile-title\" aria-selected=\"false\" data-tab=\"3\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"elementor-tab-content-3653\" aria-expanded=\"false\"><img src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/image-from-rawpixel-id-7198960-png-e1710427558231.png\"><\/div>\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-content-3653\" class=\"elementor-tab-content elementor-clearfix\" data-tab=\"3\" role=\"tabpanel\" aria-labelledby=\"elementor-tab-title-3653\" tabindex=\"0\" hidden=\"hidden\"><details><summary><b>Monosomia chromosomu X<\/b><\/summary><p>Najcz\u0119stsz\u0105 wad\u0105 genetyczn\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z&nbsp;rozrodem koni jest monosomia chromosomu X (brak jednego chromosomu X), kt\u00f3ra wyst\u0119puje u&nbsp;klaczy r\u00f3\u017cnych ras. Prowadzi ona do&nbsp;powstania nieaktywnych jajnik\u00f3w, braku cykli p\u0142ciowych i&nbsp;trwa\u0142ej bezp\u0142odno\u015bci. Wada ta mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 w&nbsp;tzw. postaci czystej (obecno\u015b\u0107 jednej linii kom\u00f3rkowej z&nbsp;brakiem chromosomu X) lub&nbsp;mozaikowej (obecno\u015b\u0107 dw\u00f3ch lub&nbsp;wi\u0119cej linii kom\u00f3rkowych r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 liczba chromosom\u00f3w X, np.&nbsp;X\/XX). Niekiedy cz\u0119sto\u015b\u0107 linii monosomicznej jest niska, co jednak&nbsp;nie ma zwi\u0105zku ze stopniem obni\u017cenia p\u0142odno\u015bci (Wieczorek i&nbsp;wsp., 2002). Podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, \u017ce&nbsp;monosomia X nie jest wad\u0105 dziedziczn\u0105, a&nbsp;jej powstanie wynika z&nbsp;nieprawid\u0142owej segregacji chromosom\u00f3w p\u0142ci podczas gametogenezy u&nbsp;matki lub&nbsp;ojca takiej klaczy.<\/p><p>Klasyczna diagnostyka nieprawid\u0142owo\u015bci chromosomowych opiera si\u0119 na&nbsp;analizie mikroskopowej preparat\u00f3w uzyskanych z&nbsp;hodowanych w&nbsp;warunkach in vitro leukocyt\u00f3w krwi. Technika ta wymaga spe\u0142nienia do\u015b\u0107 rygorystycznych rygor\u00f3w czasowych, bowiem krew po&nbsp;pobraniu winna by\u0107 dostarczona do&nbsp;laboratorium w&nbsp;okresie 24 godzin, a&nbsp;nast\u0119pnie konieczne jest niezw\u0142oczne przygotowanie hodowli kom\u00f3rkowej. R\u00f3wnie\u017c analiza mikroskopowa jest wymagaj\u0105cym etapem, bowiem identyfikacja chromosom\u00f3w X wymaga zastosowania techniki pr\u0105\u017ckowego barwienia chromosom\u00f3w lub&nbsp;hybrydyzacji chromosom\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 na&nbsp;preparacie mikroskopowym ze znakowan\u0105 sonda molekularn\u0105 rozpoznaj\u0105c\u0105 chromosom X.<\/p><p>Nasze najnowsze badania pokaza\u0142y, \u017ce&nbsp;ustalenie liczby kopii chromosomu X mo\u017ce by\u0107 przeprowadzone szybko i&nbsp;wiarygodnie poprzez analiz\u0119 molekularn\u0105 DNA wyizolowanego z&nbsp;kom\u00f3rek krwi a&nbsp;tak\u017ce z&nbsp;cebulek w\u0142osowych czy&nbsp;kom\u00f3rek nab\u0142onkowych, z&nbsp;wykorzystaniem techniki ddPCR (Szczerbal i&nbsp;wsp. , 2019).<\/p><p><strong>Wi\u0119cej o&nbsp;naszych badaniach na&nbsp;ten temat mo\u017cna przeczyta\u0107 w&nbsp;publikacjach:<\/strong><\/p><p>Wieczorek M., Switonski M., Yang F. (2001). A&nbsp;low-level X chromosome mosaicism in mares, detected by chromosome painting. Journal of Applied Genetics 42 (2): 205-209.<br \/><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/14564053\/\">https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/14564053\/<\/a><\/p><p>Szczerbal I., Nowacka-Woszuk J., Kopp-Kuhlman C., Mackowski M., Switonski M. (2020). Application of droplet digital PCR in diagnosing of X monosomy in mares. Equine Veterinary Journal 52: 627-631.<br \/><a href=\"https:\/\/beva.onlinelibrary.wiley.com\/doi\/10.1111\/evj.13214\">https:\/\/beva.onlinelibrary.wiley.com\/doi\/10.1111\/evj.13214<\/a><\/p><p><a href=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Konie-monosmia-X.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-1404\" src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Konie-monosmia-X-1024x642.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"642\" srcset=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Konie-monosmia-X-1024x642.jpg 1024w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Konie-monosmia-X-300x188.jpg 300w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Konie-monosmia-X-768x481.jpg 768w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Konie-monosmia-X-1536x963.jpg 1536w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Konie-monosmia-X-16x10.jpg 16w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Konie-monosmia-X-600x376.jpg 600w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Konie-monosmia-X.jpg 1718w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a>(opracowali I.Szczerbal i&nbsp;M.\u015awito\u0144ski)<\/p><\/details><details><summary><b>Analiza linii \u017ce\u0144skich konik\u00f3w polskich na&nbsp;podstawie mitochondrialnego DNA<br \/><\/b><\/summary><p><span style=\"font-weight: 400;\">Ci\u0105g\u0142e monitorowanie r\u00f3\u017cnorodno\u015bci genetycznej jest bardzo wa\u017cne w&nbsp;przypadku ras zwierz\u0105t obj\u0119tych ochron\u0105 zachowawcz\u0105. W&nbsp;programie ochrony zasob\u00f3w genetycznych konik\u00f3w polskich szczeg\u00f3lny nacisk k\u0142adzie si\u0119 na&nbsp;zachowanie i&nbsp;zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j wszystkich aktywnych obecnie w&nbsp;hodowli 16 linii \u017ce\u0144skich.\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Bardzo skutecznym narz\u0119dziem do&nbsp;monitorowania r\u00f3\u017cnorodno\u015bci genetycznej linii matecznych, wspomagaj\u0105cym tradycyjne metody oparte o&nbsp;dane rodowodowe, jest analiza sekwencji mitochodndrialnego DNA (mtDNA). Dzi\u0119ki dziedziczeniu wy\u0142\u0105cznie \u201epo matce\u201d badanie mtDNA pozwala na&nbsp;precyzyjne wskazanie czy&nbsp;dana grupa zwierz\u0105t rzeczywi\u015bcie nale\u017cy do&nbsp;tej samej linii \u017ce\u0144skiej (Mantaj i&nbsp;wsp., 2020). A&nbsp;jak wskazuj\u0105 nasze badania opublikowane w&nbsp;roku 2017 nie musi tak by\u0107, gdy\u017c jedynie 5 rodowodowych linii matecznych konik\u00f3w polskich jest genetycznie \u201eczystych\u201d \u2013 tzn. posiada jeden, charakterystyczny wariant (tzw. haplotyp) mtDNA. W&nbsp;pozosta\u0142ych liniach obserwujemy mniejsze lub&nbsp;wi\u0119ksze zr\u00f3\u017cnicowanie kt\u00f3re oznacza, \u017ce&nbsp;w przesz\u0142o\u015bci dosz\u0142o do&nbsp;pomy\u0142ek w&nbsp;zapisach rodowodowych zwierz\u0105t i&nbsp;cz\u0119\u015b\u0107 z&nbsp;\u017cyj\u0105cych obecnie klaczy nie reprezentuje faktycznie linii, do&nbsp;kt\u00f3rych s\u0105 przypisane w&nbsp;ksi\u0119gach hodowlanych (Cieslak i&nbsp;wsp., 2017).\u00a0\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0Badanie sekwencji mtDNA wyizolowanego z&nbsp;krwi lub&nbsp;cebulek w\u0142osowych koni bardzo cz\u0119sto pomaga hodowcom konik\u00f3w polskich w&nbsp;ustaleniu przynale\u017cno\u015bci danej klaczy do&nbsp;rzeczywistej linii \u017ce\u0144skiej oraz&nbsp;w okre\u015bleniu realnego poziomu matecznej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci genetycznej stada. Wi\u0119cej informacji na&nbsp;temat wykorzystania bada\u0144\u00a0 mtDNA w&nbsp;analizach filogenetycznych koni jest dost\u0119pnych w&nbsp;naszych publikacjach.\u00a0<\/span><\/p><ol><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Cieslak J., Wodas L., Borowska A., Cothran E.G., Khanshour A.M., Mackowski M. (2017). Characterization of the Polish Primitive Horse (Konik) maternal lines using mitochondrial D-loop sequence variation. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">PeerJ<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, 5: e3714\u00a0<\/span><\/li><\/ol><p><a href=\"https:\/\/peerj.com\/articles\/3714\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/peerj.com\/articles\/3714\/<\/span><\/a><\/p><ol><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Mantaj W., Ma\u0107kowski M., Cie\u015blak J. (2020). Mitochondrialny DNA a&nbsp;r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 genetyczna koni. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Hodowca i&nbsp;Je\u017adziec, <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">66(3): 34-35\u00a0<\/span><\/li><\/ol><p><a href=\"https:\/\/www.hij.com.pl\/produkt\/hodowca-i-jezdziec-66\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/www.hij.com.pl\/produkt\/hodowca-i-jezdziec-66\/<\/span><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0 \u00a0<a href=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/mtDNA-konie.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-1522\" src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/mtDNA-konie-1024x576.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"576\" srcset=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/mtDNA-konie-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/mtDNA-konie-300x169.jpg 300w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/mtDNA-konie-768x432.jpg 768w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/mtDNA-konie-16x9.jpg 16w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/mtDNA-konie.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><br \/><\/span><span style=\"font-weight: 400;\">(oprac. Jakub Cie\u015blak)<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0\u00a0<\/span><\/p><\/details><details><summary><b>Ustalenie genotypu w&nbsp;locus G warunkuj\u0105cym siwienie koni<\/b><\/summary><p><span style=\"font-weight: 400;\">Siwienie koni wraz z&nbsp;wiekiem jest zwi\u0105zane z&nbsp;mutacj\u0105 genu syntaksyny-17 <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">(STX17).<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> Mutacja ta jest wa\u017cna zar\u00f3wno z&nbsp;punktu widzenia hodowlanego jak i&nbsp;weterynaryjnego. Wykazano bowiem, \u017ce&nbsp;w zale\u017cno\u015bci od genotypu w&nbsp;<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">locus G<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> (ang. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Grey<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">) konie siwiej\u0105 szybciej b\u0105d\u017a&nbsp;wolniej. Ponadto siwe konie o&nbsp;genotypie homozygotycznym <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">GG<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> maj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 predyspozycj\u0119 do&nbsp;wyst\u0119powania agresywnych form nowotworu sk\u00f3ry (czerniaka) ni\u017c zwierz\u0119ta posiadaj\u0105ce genotyp heterozygotyczny <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Gg<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">. Ze wzgl\u0119du na&nbsp;fakt, \u017ce&nbsp;mutacja genu <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">STX17<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> dziedziczy si\u0119 w&nbsp;spos\u00f3b dominuj\u0105cy, wiedza na&nbsp;temat genotypu w&nbsp;<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">locus G<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> pozwala hodowcy odpowiedzie\u0107 na&nbsp;pytanie: czy&nbsp;ka\u017cdy potomek danej siwej klaczy b\u0105d\u017a&nbsp;ogiera r\u00f3wnie\u017c b\u0119dzie siwy, czy&nbsp;te\u017c niekoniecznie? Jest to wa\u017cne zw\u0142aszcza w&nbsp;rasach koni, w&nbsp;kt\u00f3rych ten typ umaszczenia jest szczeg\u00f3lnie po\u017c\u0105dany.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Niestety ze wzgl\u0119du na&nbsp;molekularny charakter wspomnianego wariantu, b\u0119d\u0105cego powieleniem (multiplikacj\u0105) rozleg\u0142ego fragmentu genu <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">STX17<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, laboratoryjne okre\u015blenie genotypu konia w&nbsp;\u201egenie siwienia\u201d nie jest zadaniem \u0142atwym. W&nbsp;naszych najnowszych badaniach (Nowacka-Woszuk i&nbsp;wsp., 2021) wykazali\u015bmy, \u017ce&nbsp;bardzo przydatnym narz\u0119dziem molekularnym do&nbsp;tego typu analiz jest technika emulsyjnego (ddPCR), kt\u00f3ra pozwala na&nbsp;precyzyjne okre\u015blenie liczby kopii fragmentu odpowiadaj\u0105cego za&nbsp;siwienie koni. Bazuj\u0105c na&nbsp;DNA wyizolowanym z&nbsp;krwi lub&nbsp;cebulek w\u0142osowych siwego konia mo\u017cemy wi\u0119c&nbsp;stwierdzi\u0107, czy&nbsp;posiada on w&nbsp;swoim genotypie jedn\u0105 czy&nbsp;dwie kopie dominuj\u0105cego allelu <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">G<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">. Wi\u0119cej o&nbsp;naszych badaniach mo\u017cna przeczyta\u0107 w&nbsp;poni\u017cszej publikacji, a&nbsp;przebieg samego badania zosta\u0142 przedstawiony na&nbsp;schemacie.<\/span><\/p><ol><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Nowacka-Woszuk J., Mackowski M., Stefaniuk-Szmukier M., Cieslak J. (2021 \u2013 online early). The equine graying with age mutation of the STX17 gene: A&nbsp;copy number study using droplet digital PCR reveals a&nbsp;new pattern. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Animal Genetics<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/li><\/ol><p><a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1111\/age.13044\"><span style=\"font-weight: 400;\">DOI: https:\/\/doi.org\/10.1111\/age.13044<\/span><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/siwienie.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-1530\" src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/siwienie-1024x323.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"323\" srcset=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/siwienie-1024x323.jpg 1024w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/siwienie-300x95.jpg 300w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/siwienie-768x242.jpg 768w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/siwienie-1536x484.jpg 1536w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/siwienie-2048x646.jpg 2048w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/siwienie-16x5.jpg 16w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><br \/>(oprac. J. Cie\u015blak)<\/span><\/p><\/details><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-tab-title elementor-tab-mobile-title\" aria-selected=\"false\" data-tab=\"4\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"elementor-tab-content-3654\" aria-expanded=\"false\"><img src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/image-from-rawpixel-id-6292835-png-e1710427513475.png\"><\/div>\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-content-3654\" class=\"elementor-tab-content elementor-clearfix\" data-tab=\"4\" role=\"tabpanel\" aria-labelledby=\"elementor-tab-title-3654\" tabindex=\"0\" hidden=\"hidden\"><details><summary><b>Dziedziczne zaburzenia rozwoju p\u0142ci samic psa<\/b><\/summary><p><span style=\"font-weight: 400;\">Wrodzone wady rozwojowe uk\u0142adu rozrodczego opisywane s\u0105 obecnie w&nbsp;literaturze naukowej symbolem DSD (ang. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">disorder of sex development<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">). Mog\u0105 by\u0107 one wywo\u0142ane nieprawid\u0142owo\u015bciami chromosomowymi, mutacjami genowymi oraz&nbsp;czynnikami pozagenetycznymi. W\u015br\u00f3d wad o&nbsp;prawdopodobnym monogenowym modelu dziedziczenia (zale\u017cnym od wariant\u00f3w jednego genu), najcz\u0119stsza polega na&nbsp;wyst\u0105pieniu m\u0119skich cech w&nbsp;uk\u0142adzie rozrodczym genetycznych samic (uk\u0142ad chromosom\u00f3w p\u0142ci XX). Pod\u0142o\u017ce genetyczne tej wady nie zosta\u0142o dot\u0105d w&nbsp;pe\u0142ni wyja\u015bnione, jednak&nbsp;nasze badania wskazuj\u0105, \u017ce&nbsp;w niekt\u00f3rych rasach (np. mops) polimorfizm zmiennej liczby kopii (CNV \u2013 copy number variation) w&nbsp;regionie poprzedzaj\u0105cym gen <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">SOX9<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> jest zwi\u0105zany z&nbsp;t\u0105 wad\u0105. Opisali\u015bmy tak\u017ce pojedynczy przypadek duplikacji ca\u0142ego genu <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">SOX9 <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">u&nbsp;suczki rasy American Bully (Nowacka-Woszuk i&nbsp;wsp. 2019). Wad\u0119 t\u0119 dot\u0105d zdiagnozowali\u015bmy u&nbsp;45 genetycznych samic (XX), reprezentuj\u0105cych 23 rasy\u00a0 Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dane z&nbsp;literatury \u015bwiatowej liczba ras, w&nbsp;kt\u00f3rych wyst\u0105pi\u0142y takie przypadki przekracza 40. Uwag\u0119 zwraca znacz\u0105ca liczba takich\u00a0 przypadk\u00f3w w\u015br\u00f3d buldog\u00f3w francuskich (Szczerbal i&nbsp;wsp. 2019).\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Pe\u0142na diagnoza tej wady u&nbsp;genetycznych samic opiera si\u0119 o&nbsp;4 kryteria: (1) zewn\u0119trzne narz\u0105dy p\u0142ciowe posiadaj\u0105 cechy m\u0119skie (tzw. wirylizacja), (2) prawid\u0142owy, \u017ce\u0144ski zestaw chromosom\u00f3w p\u0142ci (XX), (3) brak genu <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">SRY<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, odpowiedzialnego z&nbsp;ukierunkowanie rozwoju p\u0142odowego w&nbsp;kierunku m\u0119skim i&nbsp;(4) wyst\u0105pienie j\u0105der lub&nbsp;jajniko-j\u0105der. W&nbsp;praktyce weterynaryjno-hodowlanej decyzje o&nbsp;wykonaniu bada\u0144 genetycznych podejmuje si\u0119 po&nbsp;stwierdzeniu u&nbsp;samicy nieprawid\u0142owo wykszta\u0142conych zewn\u0119trznych narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych. Podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, \u017ce&nbsp;pojawienie si\u0119 cech m\u0119skich u&nbsp;samic mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce spowodowane inn\u0105 przyczyn\u0105, np.&nbsp;fuzj\u0105 naczy\u0144 krwiono\u015bnych \u0142o\u017cysk p\u0142od\u00f3w r\u00f3\u017cnej p\u0142ci co prowadzi do&nbsp;tzw. frymartynizmu.\u00a0 Zaburzenie to nie jest dziedziczne a\u00a0 jego diagnoza opiera si\u0119 o&nbsp;wykrycie dw\u00f3ch linii kom\u00f3rkowych w&nbsp;leukocytach krwi, w\u0142asnej (XX) oraz&nbsp;p\u0142odu m\u0119skiego (XY).<br \/>Badania prowadzone sa w&nbsp;ramach projektu NCN pt: Kompleksowa charakterystyka region\u00f3w kandyduj\u0105cych w&nbsp;genomie psa dla&nbsp;monogenowych zaburze\u0144 rozwoju p\u0142ci, oparta o&nbsp;sekwencjonowanie nowej generacji (NGS) i&nbsp;cyfrowy emulsyjny PCR (ddPCR) , Nr 2016\/23\/B\/NZ9\/03424, kt\u00f3rego kierownikiem jest prof.&nbsp;Marek \u015awito\u0144ski.Badania prowadzone sa w&nbsp;ramach projektu NCN pt: Kompleksowa charakterystyka region\u00f3w kandyduj\u0105cych w&nbsp;genomie psa dla&nbsp;monogenowych zaburze\u0144 rozwoju p\u0142ci, oparta o&nbsp;sekwencjonowanie nowej generacji (NGS) i&nbsp;cyfrowy emulsyjny PCR (ddPCR) , Nr 2016\/23\/B\/NZ9\/03424, kt\u00f3rego kierownikiem jest prof.&nbsp;Marek \u015awito\u0144ski.<br \/><\/span><\/p><p><b>Wi\u0119cej o&nbsp;badaniach mo\u017cna znale\u017a\u0107 w&nbsp;naszych publikacjach:<\/b><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Szczerbal I, Nowacka-Woszuk J., Nizanski W., Dzimira S., Ligocka Z., Jastrzebska A., Kabala B., Biernacik M., Przadka P., Switonski M (2019). Disorders of sex development are an emerging problem in French Bulldogs: A&nbsp;description of six new cases and a&nbsp;review of the literature. Sexual Development 13:205-211.<\/span><\/p><p><a href=\"https:\/\/www.karger.com\/Article\/Abstract\/506582\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/www.karger.com\/Article\/Abstract\/506582<\/span><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Nowacka-Woszuk J., Szczerbal I., Stachowiak M., Szydlowski M., Nizanski W., Dzimira S., Maslak A., Payan-Carreira R., Wydooghe E., Nowak T., Switonski M. (2019). Association between polymorphisms in the SOX9 region and canine disorder of sex development (78,XX; SRY-negative) revisited in a&nbsp;multibreed case-control study. PLoS One 14(6): e0218565.\u00a0<\/span><\/p><p><a href=\"https:\/\/journals.plos.org\/plosone\/article?id=10.1371\/journal.pone.0218565\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/journals.plos.org\/plosone\/article?id=10.1371\/journal.pone.0218565<\/span><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Marcinkowska-Swojak M., Szczerbal I., Pausch H., Nowacka-Woszuk J., Flisikowski K., Dzimira S., Nizanski W., Payan-Carreira R., Fries R., Kozlowski P., Switonski M. (2015). Copy number variation in the region harboring SOX9 gene in dogs with testicular\/ovotesticular disorder of sex development (78,XX; SRY-negative). Scientific Reports 5: 14696.<\/span><\/p><p><a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/srep14696\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/www.nature.com\/articles\/srep14696<\/span><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Szczerbal I., Nowacka-Woszuk J., Nizanski W., Salamon S., Ochota M., Dzimira S., Atamaniuk W., Switonski M. (2014). A&nbsp;case of leucocyte chimerism (78,XX\/78,XY) in a&nbsp;dog with a&nbsp;disorder of sexual development.\u00a0 Reproduction in Domestic Animals\u00a0 49, e31\u2013e34.<\/span><\/p><p><a href=\"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/abs\/10.1111\/rda.12318\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/abs\/10.1111\/rda.12318<\/span><\/a><\/p><p><a href=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/image1.png\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-1477\" src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/image1-1024x710.png\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"710\" srcset=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/image1-1024x710.png 1024w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/image1-300x208.png 300w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/image1-768x533.png 768w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/image1-16x12.png 16w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/image1.png 1380w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><br \/>(opracowali: I. Szczerbal i&nbsp;M. \u015awito\u0144ski)<\/p><\/details><details><summary><b>Genetyczna predyspozycja labrador\u00f3w do&nbsp;oty\u0142o\u015bci<\/b><\/summary><p><span style=\"font-weight: 400;\">Oty\u0142o\u015b\u0107 jest powa\u017cn\u0105 chorob\u0105 ludzi, a&nbsp;tak\u017ce ps\u00f3w. Badaniom genetycznym tej jednostki u&nbsp;ludzi po\u015bwi\u0119cono wiele bada\u0144. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce&nbsp;w nielicznych przypadkach (&lt;5% pacjent\u00f3w z&nbsp;masywn\u0105 oty\u0142o\u015bci\u0105) ma ona pod\u0142o\u017ce monogenowe, czyli&nbsp;uwarunkowane mutacj\u0105 jednego genu (najcz\u0119\u015bciej jest to gen <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">MC4R<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">).\u00a0 Natomiast&nbsp;zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w (&gt;90%) ma z\u0142o\u017cone uwarunkowanie, co oznacza wp\u0142yw nieznanej, du\u017cej liczby gen\u00f3w oraz&nbsp;czynnik\u00f3w pozagenetycznych (\u017cywienie, aktywno\u015b\u0107 ruchowa itp.). Efektem bada\u0144 prowadzonych przez&nbsp;r\u00f3\u017cne zespo\u0142y badawcze na&nbsp;\u015bwiecie, kt\u00f3re \u0142\u0105cznie obj\u0119\u0142y kilkaset tysi\u0119cy pacjent\u00f3w, jest identyfikacja kilkuset polimorfizm\u00f3w DNA zwi\u0105zanych z&nbsp;ryzykiem pojawienia si\u0119 oty\u0142o\u015bci. Polimorfizmy te wykryto m.in. w&nbsp;genach <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">FTO, MC4R <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">i<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\"> POMC<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">.\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Badania oty\u0142o\u015bci ps\u00f3w maj\u0105 znacznie kr\u00f3tsz\u0105 i&nbsp;skromniejsz\u0105 histori\u0119. Ocen\u0119 stopnia akumulacji tkanki t\u0142uszczowej ocenia si\u0119 u&nbsp;ps\u00f3w przy&nbsp;pomocy kilkustopniowej, subiektywnej skali (BCS \u2013 body condition score). Najcz\u0119\u015bciej stosowana jest skala 5-stopniowa, gdzie BCS=3 oznacza idealn\u0105 kondycj\u0119, BCS=4 nadwag\u0119, a&nbsp;BCS=5 oty\u0142o\u015b\u0107. Warto\u015bci 1 i&nbsp;2 oznaczaj\u0105 odpowiednio wychudzenie i\u00a0 niedowag\u0119.\u00a0 Wiadomo, \u017ce&nbsp;problem oty\u0142o\u015bci w&nbsp;wi\u0119kszym stopniu dotyka niekt\u00f3re rasy &#8211; np.&nbsp;labrador retriever, kt\u00f3r\u0105 najcz\u0119\u015bciej obejmowano badaniami genetycznymi.\u00a0 Pocz\u0105tkowo analizy dotyczy\u0142y gen\u00f3w, kt\u00f3rych warianty polimorficzne wykaza\u0142y zwi\u0105zek z&nbsp;oty\u0142o\u015bci\u0105 cz\u0142owieka. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce&nbsp;polimorfizmy dw\u00f3ch\u00a0 g\u0142\u00f3wnych gen\u00f3w kandyduj\u0105cych (<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">FTO<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> i&nbsp;<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">MC4R<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">) nie maj\u0105 zwi\u0105zku z&nbsp;ryzykiem oty\u0142o\u015bci (Grzemski i&nbsp;wsp., 2019; Mankowska i&nbsp;wsp., 2017a). Z&nbsp;kolei polimorfizm genu <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">TNF<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> wskazywa\u0142 na&nbsp;taka zale\u017cno\u015b\u0107 (Mankowska i&nbsp;wsp., 2016).<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Prze\u0142omem w&nbsp;poszukiwaniu markera genetycznego zwi\u0105zanego z&nbsp;oty\u0142o\u015bci\u0105 labrador\u00f3w by\u0142y badania genu <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">POMC<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">.\u00a0 Autorzy brytyjscy wykryli 14-nukleotydow\u0105 delecj\u0119, kt\u00f3ra ma istotny wp\u0142yw na&nbsp;apetyt i&nbsp;wynikaj\u0105ca z&nbsp;tego nadmiern\u0105 akumulacj\u0119 tkanki t\u0142uszczowej (Raffan i&nbsp;wsp., 2016.\u00a0 A&nbsp;Deletion in the canine POMC gene Is associated with weight and appetite in obesity-prone Labrador Retriever dogs. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Cell Metabolism<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> 23: 893-900). Psy posiadaj\u0105ce oba allele z&nbsp;delecj\u0105 (uk\u0142ad homozygotyczny ze wzgl\u0119du na&nbsp;delecj\u0119) by\u0142y o&nbsp;ok. 4 kg ci\u0119\u017csze ni\u017c psy o&nbsp;przeciwstawnym genotypie homozygotycznym. Kiedy ukaza\u0142a si\u0119 ta praca, to byli\u015bmy w&nbsp;trakcie badania innych gen\u00f3w r\u00f3wnie\u017c w&nbsp;grupie labrador\u00f3w, o&nbsp;czym wspomniano powy\u017cej. Oczywi\u015bcie zdecydowali\u015bmy si\u0119 sprawdzi\u0107, czy&nbsp;w&nbsp;populacji polskich labrador\u00f3w wyst\u0119puje ta mutacja i&nbsp;czy jej efekt jest taki sam jak w&nbsp;badaniach brytyjskich. Nasze badania udzieli\u0142y pozytywnej odpowiedzi na&nbsp;oba pytania, a&nbsp;oszacowany wp\u0142yw na&nbsp;mas\u0119 cia\u0142a by\u0142 prawie 2-krotnie wi\u0119kszy ni\u017c w&nbsp;badaniach brytyjskich (Mankowska i&nbsp;wsp., 2017b oraz&nbsp;schemat).<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Z&nbsp;przedstawionych powy\u017cej bada\u0144 wynika, \u017ce&nbsp;w przypadku labrador\u00f3w zidentyfikowano silny marker (mutacja genu <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">POMC<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">) odpowiedzialny za&nbsp;zwi\u0119kszone ryzyko rozwoju oty\u0142o\u015bci. Z&nbsp;kolei polimorfizm genu<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\"> TNF<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> mo\u017cna uzna\u0107 za&nbsp;obiecuj\u0105cy marker, kt\u00f3rego zwi\u0105zek z&nbsp;oty\u0142o\u015bci\u0105 labrador\u00f3w powinien by\u0107 jeszcze potwierdzony\u00a0 w&nbsp;badaniach na&nbsp;innej grupie labrador\u00f3w.<\/span><\/p><p><b>Wi\u0119cej o&nbsp;naszych badaniach na&nbsp;ten temat mo\u017cna przeczyta\u0107 w&nbsp;publikacjach:<\/b><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Grzemski A., Stachowiak M., Flisikowski K., Mankowska M., Krzeminska P., Gogulski M., Aleksiewicz R., Szydlowski M., Switonski M., Nowacka-Woszuk J. (2019). FTO and IRX3 genes are not promising markers for obesity in Labrador retriever dogs. Annals of Animal Science 19: 343\u2013357.<\/span><\/p><p><a href=\"https:\/\/content.sciendo.com\/view\/journals\/aoas\/19\/2\/article-p343.xml\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/content.sciendo.com\/view\/journals\/aoas\/19\/2\/article-p343.xml<\/span><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Mankowska M., Stachowiak M., Graczyk A., Ciazynska P., Gogulski M., Nizanski W., Switonski M. (2016). Sequence analysis of three canine adipokine genes revealed an association between TNF polymorphism and obesity in Labrador dogs. Animal Genetics 47: 245-249.<\/span><\/p><p><a href=\"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/abs\/10.1111\/age.12390\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/abs\/10.1111\/age.12390<\/span><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Mankowska M, Nowacka-Woszuk J, Graczyk A, Ciazynska P, Stachowiak M, Switonski M. (2017a).\u00a0 Polymorphism and methylation of the MC4R gene in obese and non-obese dogs. Molecular Biology Reports 44: 333-339.<\/span><\/p><p><a href=\"https:\/\/link.springer.com\/article\/10.1007\/s11033-017-4114-3\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/link.springer.com\/article\/10.1007\/s11033-017-4114-3<\/span><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Mankowska M., Krzeminska P., Graczyk M., Switonski M. (2017b). Confirmation that a&nbsp;deletion in the POMC gene is associated with body weight of Labrador Retriever dogs. Research in Veterinary Science 112: 116-118.<\/span><\/p><p><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/abs\/pii\/S0034528816304829\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/abs\/pii\/S0034528816304829<\/span><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/pies.png\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-full wp-image-1502\" src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/pies.png\" alt=\"\" width=\"473\" height=\"509\" srcset=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/pies.png 473w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/pies-279x300.png 279w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/pies-11x12.png 11w\" sizes=\"(max-width: 473px) 100vw, 473px\" \/><\/a><br \/>(opracowa\u0142 M. \u015awito\u0144ski<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">)<\/span><\/p><\/details><details open=\"open\"><summary><b>Nieprawid\u0142owo\u015bci chromosomowe przyczyn\u0105 zaburze\u0144 rozwoju p\u0142ci i&nbsp;niep\u0142odno\u015bci ps\u00f3w<\/b><\/summary><p><span style=\"font-weight: 400;\">Nieprawid\u0142owo\u015bci chromosom\u00f3w p\u0142ci s\u0105 wa\u017cn\u0105 przyczyn\u0105 zaburze\u0144 rozwoju p\u0142ci i&nbsp;wynikaj\u0105cych\u00a0 z&nbsp;tego problem\u00f3w z&nbsp;p\u0142odno\u015bci\u0105. Brak chromosomu X (monosomia X) u&nbsp;samic lub&nbsp;dodatkowy chromosom X (zesp\u00f3\u0142 XXY) u&nbsp;samc\u00f3w odpowiadaj\u0105 za&nbsp;zahamowanie rozwoju gonad, czego skutkiem jest zatrzymanie procesu produkcji gamet i&nbsp;bezp\u0142odno\u015b\u0107. Inne aneuploidie (XXX lub&nbsp;XYY) wywo\u0142uj\u0105 obni\u017cenie p\u0142odno\u015bci. Dobrze znanym zaburzeniem rozwoju p\u0142ci jest frymartynizm, do\u015b\u0107 cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105cy u&nbsp;ja\u0142\u00f3wek pochodz\u0105cych z&nbsp;ci\u0105\u017c r\u00f3\u017cnop\u0142ciowych. Wada ta jest spowodowana po\u0142\u0105czeniem naczy\u0144 krwiono\u015bnych \u0142o\u017cysk p\u0142od\u00f3w r\u00f3\u017cnop\u0142ciowych, za&nbsp;po\u015brednictwem kt\u00f3rych czynniki odpowiedzialne za&nbsp;rozw\u00f3j p\u0142ci m\u0119skiej docieraj\u0105 do&nbsp;p\u0142odu \u017ce\u0144skiego i&nbsp;powoduj\u0105 nieprawid\u0142owy rozw\u00f3j uk\u0142adu rozrodczego oraz&nbsp;bezp\u0142odno\u015b\u0107.\u00a0 Markerem tej nieprawid\u0142owo\u015bci jest obecno\u015b\u0107\u00a0 dw\u00f3ch linii kom\u00f3rkowych (XX oraz&nbsp;XY) w&nbsp;kom\u00f3rkach krwi, okre\u015blana jako chimeryzmu leukocytarnego XX\/XY. Wa\u017cn\u0105 grup\u0105 nieprawid\u0142owo\u015bci chromosomowych s\u0105 dziedziczne mutacje strukturalne, takie jak translokacje wzajemne. Je\u015bli dotycz\u0105 one autosom\u00f3w, to nie wywo\u0142uj\u0105 zaburze\u0144 rozwoju p\u0142ci, ale&nbsp;powoduj\u0105 znaczne obni\u017cenie p\u0142odno\u015bci.\u00a0 Z&nbsp;kolei translokacje mi\u0119dzy chromosomem X i&nbsp;autosomem wywo\u0142uj\u0105 bezp\u0142odno\u015b\u0107 samc\u00f3w i&nbsp;obni\u017con\u0105 p\u0142odno\u015b\u0107 samic. W&nbsp;przypadku samc\u00f3w\u00a0 translokacje mi\u0119dzy chromosomem X i\u00a0 autosomem, czy&nbsp;chromosomem X i&nbsp;Y wywo\u0142uj\u0105 bezp\u0142odno\u015b\u0107.\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Wiedza o&nbsp;nieprawid\u0142owo\u015bciach chromosomowych psa nie jest zbyt zaawansowana. Jednym z&nbsp;powod\u00f3w tego stanu s\u0105 trudno\u015bci zwi\u0105zane z&nbsp;analiz\u0105 cytogenetyczn\u0105, wynikaj\u0105c\u0105 z&nbsp;du\u017cej liczby chromosom\u00f3w\u00a0 (2n=78) i&nbsp;jednolit\u0105 morfologi\u0105 wszystkich autosom\u00f3w. Z&nbsp;drugiej strony identyfikacja chromosom\u00f3w p\u0142ci, dzi\u0119ki ich odr\u00f3\u017cniaj\u0105cej si\u0119 morfologii, jest \u0142atwa. W&nbsp;naszej Katedrze prowadzimy badania cytogenetyczne ps\u00f3w od wielu lat. Pokaza\u0142y one, \u017ce&nbsp;bezp\u0142odno\u015b\u0107, cz\u0119sto zwi\u0105zana z&nbsp;zaburzeniami rozwoju p\u0142ci, jest niejednokrotnie wywo\u0142ana nieprawid\u0142owo\u015bciami w&nbsp;uk\u0142adzie chromosom\u00f3w p\u0142ci. Opisali\u015bmy przypadki monosomii i&nbsp;trisomii chromosom\u00f3w p\u0142ci, translokacji X-autosom oraz&nbsp;chimeryzmu leukocytarnego (XX\/XY). Zidentyfikowali\u015bmy r\u00f3wnie\u017c przypadki translokacji Robertsona (fuzje centryczne), kt\u00f3re w&nbsp;zasadzie nie wp\u0142ywaj\u0105 na&nbsp;obni\u017cenie p\u0142odno\u015bci. Wyniki naszych bada\u0144 zaprezentowali\u015bmy w&nbsp;wielu specjalistycznych czasopismach naukowych o&nbsp;\u015bwiatowym zasi\u0119gu, takich jak: <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Animal Reproduction Science, Reproduction in Domestic Animals, Sexual Development, Journal of Heredity, Animals <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">itd.\u00a0\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Zasygnalizowane powy\u017cej nasze osi\u0105gni\u0119cia upowa\u017cniaj\u0105 nas do&nbsp;stwierdzenia, \u017ce&nbsp;w diagnostyce cytogenetycznej ps\u00f3w mamy pozycj\u0119 lidera w&nbsp;wymiarze mi\u0119dzynarodowym.\u00a0 Pokazali\u015bmy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce&nbsp;specjalistyczne badania cytogenetyczne s\u0105 wa\u017cnym testem umo\u017cliwiaj\u0105cym kompleksow\u0105 diagnostyk\u0119 ps\u00f3w z&nbsp;zaburzeniami rozwoju p\u0142ci lub&nbsp;obni\u017con\u0105 p\u0142odno\u015bci\u0105. W&nbsp;efekcie coraz cz\u0119\u015bciej kontaktuj\u0105 si\u0119 z&nbsp;nami lekarze weterynarii w&nbsp;sprawie wykonania analizy cytogenetycznej i&nbsp;molekularnej ps\u00f3w z&nbsp;nieprawid\u0142owo rozwini\u0119tymi cechami p\u0142ciowymi lub&nbsp;zaburzeniami p\u0142odno\u015bci.<\/span><\/p><p>\u00a0<\/p><p><b>Wi\u0119cej informacji o&nbsp;naszych najnowszych badaniach mo\u017cna znale\u017a\u0107 w&nbsp;publikacjach:<\/b><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Szczerbal I., Switonski M. (2021).\u00a0 Clinical Cytogenetics of the Dog: A&nbsp;Review.\u00a0 <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Animals <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">11, 947.\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">DOI: <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">10.3390\/ani11040947<\/span><\/p><p>\u00a0<\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Szczerbal I., Nizanski W., Dzimira S., Nowacka-Woszuka J., Stachecka J. Biezynski J., Ligocka Z., Jagodka D., Fabian-Kurzok H., Switonski M. (2021). Chromosome abnormalities in dogs with disorders of sex development (DSD). <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Animal Reproduction Science<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> 230, 106771.\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">DOI: 10.1016\/j.anireprosci.2021.106771<\/span><\/p><p>\u00a0<\/p><p><b>Schemat procedury diagnostyki cytogenetycznej<\/b><\/p><p><a href=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/image1.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-1849\" src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/image1-1024x576.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"576\" srcset=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/image1-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/image1-300x169.jpg 300w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/image1-768x432.jpg 768w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/image1-16x9.jpg 16w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/image1.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Opracowali: I. Szczerbal i&nbsp;M.\u015awito\u0144ski<\/span><\/p><\/details><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-tab-title elementor-tab-mobile-title\" aria-selected=\"false\" data-tab=\"5\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"elementor-tab-content-3655\" aria-expanded=\"false\"><img src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/image-from-rawpixel-id-6704178-png-e1710427212114.png\"><\/div>\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-content-3655\" class=\"elementor-tab-content elementor-clearfix\" data-tab=\"5\" role=\"tabpanel\" aria-labelledby=\"elementor-tab-title-3655\" tabindex=\"0\" hidden=\"hidden\"><details open=\"open\"><summary><b>Nieprawid\u0142owo\u015bci chromosom\u00f3w p\u0142ci<br \/><\/b><\/summary><p><span style=\"font-weight: 400;\">Prawid\u0142owa diploidalna liczba chromosom\u00f3w kota wynosi 38. Kotki maj\u0105 uk\u0142ad chromosom\u00f3w 38,XX a&nbsp;kocury 38,XY. Podobnie jak u&nbsp;cz\u0142owieka, tak\u017ce u&nbsp;kot\u00f3w mo\u017ce dochodzi\u0107 do&nbsp;zaburze\u0144 liczby i&nbsp;struktury chromosom\u00f3w p\u0142ci, kt\u00f3re skutkuj\u0105 m.in. wadami wrodzonymi uk\u0142adu rozrodczego, kt\u00f3re prowadz\u0105 do&nbsp;bezp\u0142odno\u015bci. W\u015br\u00f3d nich wyr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cna monosomi\u0119 chromosomu X \u2013 37,X (odpowiednik zespo\u0142u Turnera cz\u0142owieka &#8211; 45,X), kt\u00f3ra powoduje niedorozw\u00f3j jajnik\u00f3w oraz&nbsp;bezp\u0142odno\u015b\u0107. Kotki z&nbsp;tak\u0105 mutacj\u0105 mog\u0105 by\u0107 mniejszych rozmiar\u00f3w i&nbsp;nie wykazuj\u0105 objaw\u00f3w rui. Z&nbsp;kolei u&nbsp;kocur\u00f3w mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 trisomia chromosom\u00f3w p\u0142ci &#8211; 39,XXY (odpowiednik zespo\u0142u Klinefeltera cz\u0142owieka \u2013 47,XXY). Mutacja ta zaburza rozw\u00f3j j\u0105der, kt\u00f3re nie produkuj\u0105 plemnik\u00f3w.\u00a0 Co ciekawe, kocury takie mog\u0105 mie\u0107 umaszczenie szylkretowe, kt\u00f3re jest typowe dla&nbsp;kotek, kt\u00f3re s\u0105 heterozygotami pod&nbsp;wzgl\u0119dem po\u0142o\u017conego w&nbsp;chromosomie X genu rudego umaszczenia (Oo).\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">W&nbsp;naszym zespole poza przedstawionymi powy\u017cej mutacjami liczbowymi, zidentyfikowali\u015bmy tak\u017ce rzadkie mutacje strukturalne chromosom\u00f3w, takie jak translokacja kluczowego genu m\u0119sko\u015bci\u00a0 <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">SRY<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> z&nbsp;chromosomu Y na&nbsp;chromosom X (XX<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">SRY<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">), co skutkowa\u0142o odwr\u00f3ceniem p\u0142ci i&nbsp;maskulinizacj\u0105 fenotypu u&nbsp;chromosomowych\u00a0 samic. Taka mutacja u&nbsp;ludzi odpowiada za&nbsp;powstanie\u00a0 zespo\u0142u\u00a0 De La Chapelle. Innym przyk\u0142adem naszych bada\u0144 by\u0142o wykrycie u&nbsp;kota z&nbsp;niedorozwini\u0119tymi m\u0119skim zewn\u0119trznymi nadrz\u0105dami p\u0142ciowymi oraz&nbsp;z macic\u0105 dw\u00f3ch nieprawid\u0142owych linii kom\u00f3rkowych \u2013 jednej z&nbsp;monosomi\u0105 chromosomu X i&nbsp;drug\u0105 z\u00a0 nieprawid\u0142owym chromosomem Y, kt\u00f3ry mia\u0142 struktur\u0119 chromosomu pier\u015bcieniowego &#8211; 37,X\/38,X,r(Y). Znane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c przypadki chimeryzmu leukocytarnego (38,XX\/38,XY), wskazuj\u0105ce na&nbsp;zaburzenie okre\u015blane terminem frymartynizm, kt\u00f3re wywo\u0142uje bezp\u0142odno\u015b\u0107 kotek.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Przedstawione powy\u017cej przyk\u0142ady wskazuj\u0105, \u017ce&nbsp;nieprawid\u0142owo\u015bci chromosomowe mog\u0105 stanowi\u0107 istotn\u0105 przyczyn\u0119 zaburze\u0144 rozwoju p\u0142ci kot\u00f3w. Dlatego&nbsp;koty z&nbsp;nieprawid\u0142owo wykszta\u0142conymi zewn\u0119trznymi narz\u0105dami p\u0142ciowymi, nietypowym dla&nbsp;danej p\u0142ci umaszczeniem czy&nbsp;wykazuj\u0105ce dziwne zachowanie warto podda\u0107 badaniom genetycznym, a&nbsp;przede wszystkim ocenie prawid\u0142owo\u015bci zestawu chromosomowego.\u00a0 Oferujemy takie badania,\u00a0 kt\u00f3re mog\u0105 da\u0107 odpowied\u017a czy&nbsp;obserwowane zaburzenia maj\u0105 pod\u0142o\u017ce genetyczne, a&nbsp;w tym czy&nbsp;maj\u0105\u00a0 charakter dziedziczy.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Wi\u0119cej o&nbsp;badaniach na&nbsp;ten temat mo\u017cna przeczyta\u0107 w&nbsp;naszych publikacjach:<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Szczerbal I. , Stachowiak M., Dzimira S., Sliwa K., Switonski M. (2015). The first case of 38,XX (SRY-positive) disorder of sex development in a&nbsp;cat. Molecular Cytogenetics\u00a0 8: 22.<\/span><\/p><p><a href=\"https:\/\/molecularcytogenetics.biomedcentral.com\/articles\/10.1186\/s13039-015-0128-5\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/molecularcytogenetics.biomedcentral.com\/articles\/10.1186\/s13039-015-0128-5<\/span><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Szczerbal I, Nizanski W, Dzimira S, Nowacka-Woszuk J, Ochota M, Switonski M. (2015). X monosomy in a&nbsp;Virilized Female Cat. Reproduction in\u00a0 Domestic Animals 50: 344-348.<\/span><\/p><p><a href=\"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/10.1111\/rda.12483\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/10.1111\/rda.12483<\/span><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Szczerbal I., Stachowiak M., Nowacka-Woszuk J., Dzimira S., Szczepanska K. , Switonski M. (2017). Disorder of sex development in a&nbsp;cat with chromosome mosaicism 37,X\/38,X,r(Y). Reproduction in Domestic Animals 52: 914-917.<\/span><\/p><p><a href=\"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/abs\/10.1111\/rda.12968\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/abs\/10.1111\/rda.12968<\/span><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Szczerbal I, Krzeminska P, Dzimira S, Tamminen T., Saari S, Nizanski W, Gogulski M, Nowacka-Woszuk J, Switonski M (2018 ). Disorders of sex development in cats with different complements of sex chromosomes. Reproduction in Domestic Animals 53: 1317-1322.<\/span><\/p><p><a href=\"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/abs\/10.1111\/rda.13263\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/abs\/10.1111\/rda.13263<\/span><\/a><br \/><a href=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Kot-chromosomy.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-1445\" src=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Kot-chromosomy-926x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"926\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Kot-chromosomy-926x1024.jpg 926w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Kot-chromosomy-271x300.jpg 271w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Kot-chromosomy-768x850.jpg 768w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Kot-chromosomy-11x12.jpg 11w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Kot-chromosomy-600x664.jpg 600w, https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Kot-chromosomy.jpg 961w\" sizes=\"(max-width: 926px) 100vw, 926px\" \/><\/a>(opracowali I.Szczerbal i&nbsp;M.\u015awito\u0144ski)<\/p><\/details><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-tab-title elementor-tab-mobile-title\" aria-selected=\"false\" data-tab=\"6\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"elementor-tab-content-3656\" aria-expanded=\"false\">Inne<\/div>\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-content-3656\" class=\"elementor-tab-content elementor-clearfix\" data-tab=\"6\" role=\"tabpanel\" aria-labelledby=\"elementor-tab-title-3656\" tabindex=\"0\" hidden=\"hidden\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Katedra Genetyki i&nbsp;Podstaw Hodowli Zwierz\u0105t\u200b\u200b Wydzia\u0142 Medycyny Weterynaryjnej i&nbsp;Nauk o&nbsp;Zwierz\u0119tach Uniwersytet Przyrodniczy w&nbsp;Poznaniu NAUKA \u2192 PRAKTYCE Poni\u017cej zaprezentowane s\u0105 wyniki naszych bada\u0144 naukowych, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wykorzystane w&nbsp;praktyce hodowlanej lub&nbsp;weterynaryjnej.\u00a0 Zainteresowanych zapraszamy do&nbsp;wsp\u00f3\u0142pracy. Inne Frymartynizm \u2013 wa\u017cna przyczyna niep\u0142odno\u015bci ja\u0142\u00f3wek Frymartynizm jest najcz\u0119stszym, niedziedzicznym\u00a0 zaburzeniem rozwoju p\u0142ci, prowadz\u0105cym do&nbsp;bezp\u0142odno\u015bci. Zaburzenie to wyst\u0119puje u&nbsp;ja\u0142\u00f3wek, kt\u00f3re rozwija\u0142y &hellip;<\/p>\n<p class=\"read-more\"> <a class=\"\" href=\"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/index.php\/wnioski-plynace-z-naszych-badan-naukowych\/\"> <span class=\"screen-reader-text\">Wnioski p\u0142yn\u0105ce z naszych bada\u0144 naukowych<\/span> Read More &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"page-builder","ast-global-header-display":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"disabled","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":null,"stick-header-meta":null,"header-above-stick-meta":null,"header-main-stick-meta":null,"header-below-stick-meta":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1340"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1340"}],"version-history":[{"count":140,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1340\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2923,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1340\/revisions\/2923"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/genetyka\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1340"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}