Analiza wędrówek orlików grubodziobych w okresie letnim

Według doniesień Ukraińskiego Centrum Badań nad Ptakami Drapieżnymi jest tam prowadzony projekt badawczy dotyczący migracji orlika grubodziobego (Clanga clanga). Projekt jest realizowany dzięki wsparciu międzynarodowego grantu Ecotone-Telemetry. Znakowanie ptaków rozpoczęto w 2019 roku, wykorzystując nadajniki GPS/GSM, które zakładano zarówno dorosłym ptakom, jak i pisklętom w gniazdach. W doniesieniu, opublikowanym przez A. Simon, S. Domashevsky, M. Franchuk i O. Panchuk, przedstawiono zachowanie młodych orlików grubodziobych, które nie rozpoczęły jeszcze lęgów, w okresie letnim.

W obserwacji wykorzystano dane geokodowane przesyłanie często dzięki transmisji pakietowej GPRS w sieci telefonii komórkowej (bowiem komunikacja wiadomościami SMS pozwalała uzyskiwać informacje o położeniu tylko cztery razy na dobę). Jeśli nie było danych z transmisji GPRS, bazowano na danych z wiadomości SMS.

Dorosłe ptaki powracały do swoich miejsc lęgowych (co jest zupełnie naturalne) i spędzały całe lato w pobliżu obszarów lęgowych, nawet jeśli w niektórych latach lęg nie zakończył się sukcesem. W publikacji pokazano mapy dla:

  • trzech młodych orlików grubodziobych w ich drugim roku kalendarzowym (tj. po ich pierwszym powrocie z zimowania) – orliki grubodziobe w drugim roku życia (w wieku około jednego roku) aktywnie przemieszczają się na znaczne odległości, pozostając w niektórych miejscach przez dłuższy okres czasu. We wszystkich przypadkach lot z miejsca urodzenia w sezonie letnim (w linii prostej) wynosił setki kilometrów; całkowita odległość, jaką ptaki pokonały, podróżując z miejsca na miejsce, wynosiła tysiące kilometrów;
  • dwóch orlików grubodziobych w trzecim roku kalendarzowym – jest już mniejsza skala rozproszenia od miejsca urodzenia; dłuższe przywiązanie ptaków do danego terytorium; nie wyklucza to jednak spontanicznych wędrówek, niekiedy kilkuset kilometrów, kończących się powrotem do stałego miejsca przebywania;
  • jednego orlika grubodziobego w czwartym roku życia – jest jeszcze silniejsze przywiązanie terytorialne;
  • jednego orlika grubodziobego w okresie lata, który zaczął gniazdować – charakter ruchu, a co za tym idzie, strategia behawioralna dojrzałych płciowo ptaków lęgowych i tych, które jeszcze nie rozpoczęły pierwszego lęgu, są radykalnie różne.

Bardziej szczegółowe badanie miejsc długotrwałego przebywania młodych orlików grubodziobych w okresie pierzenia pozwoliły na identyfikację preferowanych przez nie terytoriów. Ptaki te najczęściej wybierały doliny rzeczne w pobliżu otwartych terenów podmokłych i wyraźnie unikały przebywania na terenach leśnych.

Wstępne wyniki badań podsumowane w 2024 r. sugerują, że młode orliki grubodziobe charakteryzują się masowymi letnimi migracjami w obrębie swojego zasięgu lęgowego, naprzemiennie z zatrzymywaniem się w określonych miejscach. Wraz z wiekiem zasięg tych migracji maleje, a ptaki coraz bardziej przywiązują się do określonych terytoriów.

O migracji i lęgu ptaków w 2020 r. (dwóch znanych od 2019 r. i czterech obserwowanych w 2020 r.) można przeczytać w innym doniesieniu.