W doniesieniu opublikowanym przez Ukraińskie Centrum Badań nad Ptakami Drapieżnymi autorzy A. Simon, O. Panchuk, S. Domashevsky i Y. Badyga opisali migrację trzech orlików grubodziobych, które posiadały nadajniki telemetryczne dzięki grantowi ECOTONE TELEMETRY GRANT 2018. W sezonie lęgowym w roku 2019, nadajniki otrzymały trzy ptaki: dwa z rejonu borodiańskiego w obwodzie kijowskim i jeden z rejonu iwankowskiego w obwodzie kijowskim. Ptaki z rejonu borodiańskiego pochodziły z tego samego gniazda: dorosły ptak, najprawdopodobniej samiec, o imieniu Steve, miał nadajnikiem o identyfikatorze UKR01, oraz jego pisklę o imieniu Alex, z nadajnikiem o identyfikatorze UKR03. Ptak z rejonu iwankowskiego o imieniu Serg został wyposażony w nadajnik o identyfikatorze UKR02. Odpowiednie numery kodów nadajników są również wyświetlane na mapach przemieszczania się ptaków, które są dostępne na stronie Ukraińskiego Centrum Badań nad Ptakami Drapieżnymi.
Wyniki
Pierwszym ptakiem, który migrował na południe w roku 2019, był Alex i miało to miejsce 20 września. Migracja odbyła się przez terytorium następujących krajów: Mołdawia, Rumunia, Bułgaria, Grecja, Turcja, Syria, Liban, Izrael, Egipt i Sudan. 23 października Alex zatrzymał się i tymczasowo zawiesił ruchy migracyjne, pozostając w jednym miejscu do 13 listopada, po czym wykonywał stopniowe loty na południe przez 24 dni, okresowo zatrzymując się na kilka dni w określonych miejscach i osiągając ostateczne zimowisko 6 grudnia. Podczas tych lotów ptak na krótko poleciał do Etiopii. Najbardziej wysunięty na południe punkt trasy znajdował się na szerokości geograficznej 11° 17′ N. Ptak rozpoczął wiosenną migrację 5 kwietnia 2020 r. tą samą trasą, lecąc tylko do Erytrei i Jordanii, omijając Liban i Grecję. W drodze powrotnej trzymał się bliżej wybrzeża. W Turcji nie leciał najłatwiejszą trasą po przekątnej, lecz skierował się na południe, nad Morze Czarne, a następnie skręcił na zachód, aby je okrążyć. W Mołdawii Aleks zmienił kierunek migracji z północy na północny-wschód i wschód.
Ojciec Alexa, Steve, był drugim, który rozpoczął migrację 21 września, dzień po tym, jak jego pisklę odleciało. Trasa migracji przebiegała przez terytoria Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Turcji, Syrii, Libanu, Izraela, Egiptu i Sudanu, Etiopii, części Sudanu Południowego, Ugandy, Kenii i Tanzanii, do której ptak dotarł 9 listopada. W przeciwieństwie do jego potomka, trudno powiedzieć, czy Steve pozostał w jednym miejscu przez zimę. Raczej prowadził niewielki koczowniczy tryb życia na pewnym obszarze. 1 marca ptak rozpoczął swoje ruchy migracyjne na północ, jednak zatrzymał się kilka dni później i przebywał w okolicach miasta Nayiaeruru (Kenia) do 22 marca, po czym skierował się na północ, czasami zatrzymując się na 1-2 dni. Ptak dotarł do swojego terytorium lęgowego w obwodzie kijowskim dopiero wieczorem 25 kwietnia, czyli jeden miesiąc i jeden dzień później niż w roku 2018. W związku z tym prognozy dotyczące okresu lęgowego i pomyślnego rozrodu były mało optymistyczne.
Ostatnim orlikiem grubodziobym, którego obserwowano, rozpoczynającym migrację, był Serg. Miało to miejsce 28 września. Podobnie jak w przypadku dwóch pozostałych ptaków, trasa migracji Serga przebiegała przez terytoria Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Turcji, Syrii, Libanu, Izraela, Egiptu i Sudanu. Ostatni sygnał od ptaka odebrano 4 listopada i do tej pory nie otrzymano żadnych nowych danych. Istnieją zatem dwie możliwe opcje: albo ptak zdechł, albo nadajnik uległ awarii. W sezonie w roku 2020 zaplanowano przeprowadzenie badań i obserwacji w rejonie, gdzie ptak ten najczęściej pojawiał się w roku 2019, aby być może móc go wykryć.
Podsumowanie
Bardziej szczegółowe badanie trasy migracji Steve’a pozwoliło zbadać cechy migracji ptaka. W okresie od 21 września do 9 listopada największa odległość pokonywana dziennie wyniosła 371 km, najmniejsza odległość pokonywana dziennie wyniosła 45 km (nie wliczając dni, kiedy orzeł przedni nie migrował, pozostając w jednym miejscu), średni dzienny ruch wyniósł 170 km, całkowita odległość wyniosła nieco ponad 8000 km, a przy poruszaniu się po linii prostej – 6500 km.
Aby opisać charakter ruchu, wprowadzono kąt odchylenia trasy [˚], który jest wyznaczany z trójkąta prostokątnego, którego jedno ramię jest odległością między punktem początkowym i końcowym dziennej trasy, a drugie ramię i przeciwprostokątna w sumie są równe całkowitej odległości pokonywanej przez ptaka dziennie. kąt odchylenia trasy to kąt między przeciwprostokątną a pierwszym ramieniem, który odpowiada odległości między punktem początkowym i końcowym dziennej trasy. Im mniejszy kąt odchylenia trasy, tym mniej trasa lotu ptaka w ciągu dnia odbiegała od linii prostej i tym bardziej była celowa. Kąt zbliżony do 90˚wskazuje, że ptak znajdował się w jednym miejscu i nie migrował tego dnia. Odpowiednie dane przedstawiono na wykresie.