{"id":1293,"date":"2026-09-03T14:51:13","date_gmt":"2026-09-03T12:51:13","guid":{"rendered":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/?p=1293"},"modified":"2026-09-03T14:51:15","modified_gmt":"2026-09-03T12:51:15","slug":"badania-orlika-grubodziobego-na-polesiu-zachodnim-na-ukrainie-w-2024-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/2026\/09\/03\/badania-orlika-grubodziobego-na-polesiu-zachodnim-na-ukrainie-w-2024-roku\/","title":{"rendered":"Badania orlika grubodziobego na Polesiu Zachodnim na Ukrainie w 2024 roku"},"content":{"rendered":"

Wed\u0142ug doniesie\u0144 opublikowanych na stronie Ukrai\u0144skiego Centrum Bada\u0144 nad Ptakami Drapie\u017cnymi<\/a> i przygotowanych przez M. Franchuk, I. Zubkovych, M. Khymyn, Yu. Korkh i T. Kryvulskyi, w Rezerwacie Przyrody R\u00f3wne<\/a> od wielu lat s\u0105 badane r\u00f3\u017cne aspekty biologii gniazdowania i ekologii orlika grubodziobego (Clanga clanga<\/em>). Wi\u0119cej informacji o tych badaniach mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie www<\/a>. Dzi\u0119ki ponad 10-letniemu sta\u0142emu monitoringowi teren rezerwatu sta\u0142 si\u0119 swoistym poligonem badawczym i pozwoli\u0142 na rozwi\u0105zanie wielu pyta\u0144 dotycz\u0105cych biologii orlika grubodziobego i jego siedlisk. Uzyskane informacje naukowe s\u0105 cenne dla analizy stanu ekosystem\u00f3w bagiennych oraz planowanych prac nad przywr\u00f3ceniem re\u017cimu hydrologicznego masyw\u00f3w Somyne i Syra Pohonia w rezerwacie, gdzie wyst\u0119puje ten gatunek.<\/p>\n

Obecnie, opr\u00f3cz Rezerwatu Przyrody R\u00f3wne, orlik grubodzioby \u017cyje w innych miejscach. Rdze\u0144 ukrai\u0144skiej populacji koncentruje si\u0119 na dalekiej p\u00f3\u0142nocy, w obr\u0119bie Polesia Prypeckiego, a lokalne osady znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w Strefie Wykluczenia wok\u00f3\u0142 Czarnobyla i innych miejscach. Zakrojone na szerok\u0105 skal\u0119 badania orlika grubodziobego na tych terenach, prowadzone pod kierownictwem Serhija Domaszewskiego, zako\u0144czy\u0142y si\u0119 w 2016 roku (Domashevsky, 2017<\/a>). Nast\u0119pnie monitoring na tych terenach prowadzono sporadycznie, w niekt\u00f3rych miejscach z wi\u0119ksz\u0105 aktywno\u015bci\u0105 (jak w Rezerwacie Przyrody R\u00f3wne), w innych w mniejszym stopniu, a w niekt\u00f3rych miejscach w og\u00f3le. Inne obszary bada\u0144 nad gatunkiem, na przyk\u0142ad telemetria, r\u00f3wnie\u017c rozwija\u0142y si\u0119 niezale\u017cnie.<\/p>\n

W ostatnich latach znacznie wzros\u0142o zainteresowanie orlikiem grubodziobym jako wska\u017anikiem stanu \u015brodowiska. Jest on gatunkiem kluczowym dla wielu projekt\u00f3w krajowych i mi\u0119dzynarodowych, a zainteresowanie nim jako gatunkiem modelowym teren\u00f3w podmok\u0142ych i las\u00f3w Polesia ro\u015bnie. Wyniki wsp\u00f3lnej pracy realizowanej dla kilku stanowisk i w ramach kilku projekt\u00f3w realizowanych przez Fundusz Rezerwatu Przyrody (PZF)<\/a> pozwoli\u0142y na poszerzenie geograficznego obszaru bada\u0144 nad tym rzadkim gatunkiem. Wsp\u00f3\u0142praca ta zosta\u0142a zrealizowana przy udziale trzech podmiot\u00f3w Funduszu PZF dzia\u0142aj\u0105cych na Polesiu Prypeckim: Rezerwatu Przyrody R\u00f3wne, Parku Narodowego Nobelskiego<\/a> oraz Parku Narodowego Prype\u0107-Stoch\u00f3d<\/a>. Poni\u017cej znajduje si\u0119 kr\u00f3tkie podsumowanie wynik\u00f3w podana przez w\/w autor\u00f3w.<\/p>\n

Wyniki bada\u0144<\/h6>\n

Wsp\u00f3\u0142praca obejmowa\u0142a zar\u00f3wno wsp\u00f3lne dzia\u0142ania badawcze gatunku, jak i kontynuacj\u0119 aktywno\u015bci rozpocz\u0119tych w przesz\u0142o\u015bci. Dlatego prace podzielono na nast\u0119puj\u0105ce etapy.<\/p>\n

Etap 1. Zimowe poszukiwania gniazd w potencjalnych biotopach. G\u0142\u00f3wny nacisk po\u0142o\u017cono na poszukiwania gniazd w obr\u0119bie doliny rzeki Prype\u0107 (Park Narodowy Nobelski i Park Narodowy Prype\u0107-Stoch\u00f3d) oraz na terenach przyleg\u0142ych do Rezerwatu Przyrody R\u00f3wiene. Trzy zespo\u0142y przeczesa\u0142y potencjalne tereny bagienne lasu, zmapowa\u0142y gniazda, wykona\u0142y ich opis i dokumentacj\u0119 fotograficzn\u0105. Niestety, z powodu braku stabilnych przymrozk\u00f3w i nietypowo wysokiego poziomu wody w styczniu i lutym 2024\u00a0roku, dost\u0119pno\u015b\u0107 wielu teren\u00f3w by\u0142a niemo\u017cliwa; wprowadzono r\u00f3wnie\u017c zakaz wst\u0119pu na tereny przygraniczne z powodu wojny<\/a>. Pomimo tych okoliczno\u015bci, zespo\u0142om uda\u0142o si\u0119 odnale\u017a\u0107 ponad 20 gniazd dziennych ptak\u00f3w drapie\u017cnych i bocian\u00f3w czarnych (Ciconia nigra<\/em>).<\/p>\n

Etap 2. Poszukiwanie potencjalnych terytori\u00f3w l\u0119gowych. W okresie maj-lipiec 2024\u00a0roku przeprowadzono szereg wypraw terenowych w celu rejestracji poszczeg\u00f3lnych terytori\u00f3w orlika grubodziobego. \u0141\u0105cznie zidentyfikowano 10 takich lokalizacji (7 na terenie Parku Narodowego Prype\u0107-Stoch\u00f3d oraz trzy w otulinie Rezerwatu Przyrody R\u00f3wne).<\/p>\n

Etap 3. Sprawdzenie statusu l\u0119gowego gniazd znanych i znalezionych zim\u0105. \u0141\u0105cznie przebadano 31 gniazd, z czego 10 by\u0142o znanych wcze\u015bniej (Rezerwat Przyrody R\u00f3wne), 21 odnaleziono zim\u0105 (16 w Parku Narodowym Nobelskim, dwa w Parku Narodowym Prype\u0107-Stoch\u00f3d oraz trzy w Rezerwacie Przyrody R\u00f3wne i jego otulinie). Spo\u015br\u00f3d tych gniazd 10 nale\u017cy do orlika grubodziobego (z czego 7 by\u0142o zaj\u0119tych i mia\u0142o potomstwo, pozosta\u0142e s\u0105 niezamieszkane i zniszczone). Warto doda\u0107, \u017ce dodatkowo sprawdzono miejsca l\u0119gowe orlika grubodziobego znane z 2016 i 2018 roku. W jednych miejscach orlik grubodzioby pozosta\u0142 i kontynuowa\u0142 gniazdowanie (by\u0142o piskl\u0119), za\u015b w innych orlik grubodzioby opu\u015bci\u0142 miejsce l\u0119gowe z powodu osiedlenia si\u0119 w pobli\u017cu jego naturalnego wroga \u2013 bielika (Haliaeetus albicilla<\/em>).<\/p>\n

Etap 4. Znakowanie piskl\u0105t. Tradycyjnie przeprowadzono je na znanych gniazdach w Rezerwacie Przyrody R\u00f3wne, a tak\u017ce w trzech nowo zasiedlonych gniazdach. \u0141\u0105cznie uda\u0142o si\u0119 oznakowa\u0107 7 piskl\u0105t z 7 gniazd kolorowymi plastikowymi i metalowymi obr\u0105czkami Ukrai\u0144skiego Centrum Obr\u0105czkowania<\/a>. Jest to najwi\u0119ksza liczba w ci\u0105gu 12 lat obr\u0105czkowania tego gatunku na Ukrainie.<\/p>\n

Etap 5. Monitoring ekologii gniazd z wykorzystaniem fotopu\u0142apek. Od 2020 roku jest realizowany monitoring gniazdowania orlika grubodziobego z wykorzystaniem fotopu\u0142apek, polegaj\u0105cy na ich monta\u017cu na gniazdach w marcu (przed przylotem ptak\u00f3w doros\u0142ych z zimowisk). Nast\u0119pnie, w lipcu, podczas kontroli stanu zaj\u0119to\u015bci gniazd, jest realizowana wymiana kart pami\u0119ci i baterii, a w pa\u017adzierniku \u2013 demonta\u017c. \u0141\u0105cznie w 2024 roku uda\u0142o si\u0119 zamontowa\u0107 fotopu\u0142apki na 6 gniazdach orlika grubodziobego. Wszystkie fotopu\u0142apki dzia\u0142a\u0142y prawid\u0142owo.<\/p>\n

W rezultacie, wsp\u00f3lne badania nad orlikiem grubodziobym pozwoli\u0142y na identyfikacj\u0119 nowych gniazd, a tak\u017ce wykaza\u0142y potrzeb\u0119 dalszych bada\u0144 w celu identyfikacji i weryfikacji gatunku podczas gniazdowania na mokrad\u0142ach Prypeci. Stanowi to g\u0142\u00f3wn\u0105 podstaw\u0119 dla innych bada\u0144 (genetycznych, telemetrycznych i z wykorzystaniem fotopu\u0142apek), kt\u00f3re s\u0105 planowane w ramach kilku kolejnych projekt\u00f3w.<\/p>\n

Badania by\u0142y wspierane w ramach projekt\u00f3w:<\/p>\n

\u2013 \u201ePromowanie ochrony populacji l\u0119gowej orlika grubodziobego na Ukrainie w 2024 roku\u201d przy wsparciu Niemieckiego Zwi\u0105zku Ochrony Przyrody i R\u00f3\u017cnorodno\u015bci Biologicznej (NABU)<\/a>, realizowanego na Ukrainie przez Ukrai\u0144skie Towarzystwo Ochrony Ptak\u00f3w<\/a>;<\/p>\n

\u2013 \u201ePolesia \u2013 Dzika przyroda bez granic\u201d przy wsparciu Frankfurckiego Towarzystwa Zoologicznego<\/a>.<\/p>\n

Literatura<\/h6>\n

Domashevsky S.V. Aktualny stan populacji or\u0142a wielkiego (Aquila clanga<\/em>) na Ukrainie<\/a>. Berkut 2017. 26 (1). 49-59.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wed\u0142ug doniesie\u0144 opublikowanych na stronie Ukrai\u0144skiego Centrum Bada\u0144 nad Ptakami Drapie\u017cnymi i przygotowanych przez M. Franchuk, I. Zubkovych, M. Khymyn, Yu. Korkh i T. Kryvulskyi, w Rezerwacie Przyrody R\u00f3wne od wielu lat s\u0105 badane r\u00f3\u017cne aspekty biologii gniazdowania i ekologii orlika grubodziobego (Clanga clanga). Wi\u0119cej informacji o tych badaniach mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie www. Dzi\u0119ki […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[33,35,34,36,31,32,30],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1293"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1293"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1293\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1294,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1293\/revisions\/1294"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}