{"id":1326,"date":"2026-09-17T15:50:25","date_gmt":"2026-09-17T13:50:25","guid":{"rendered":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/?p=1326"},"modified":"2026-09-17T16:03:30","modified_gmt":"2026-09-17T14:03:30","slug":"sukces-legowy-orlika-grubodziobego-w-rezerwacie-przyrody-rowne-na-podstawie-obserwacji-fotopulapkami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/2026\/09\/17\/sukces-legowy-orlika-grubodziobego-w-rezerwacie-przyrody-rowne-na-podstawie-obserwacji-fotopulapkami\/","title":{"rendered":"Sukces l\u0119gowy orlika grubodziobego w rezerwacie przyrody R\u00f3wne na podstawie obserwacji fotopu\u0142apkami"},"content":{"rendered":"

Jak informuj\u0105 \u041c. \u0424\u0440\u0430\u043d\u0447\u0443\u043a i A. \u0421\u0456\u043c\u043e\u043d w swym doniesieniu opublikowanym na stronie Ukrai\u0144skiego Centrum Bada\u0144 nad Ptakami Drapie\u017cnymi<\/a>, monitoring ukrai\u0144skiej populacji orlika grubodziobego (Clanga clanga<\/em>), zlokalizowanej w Rezerwacie Przyrody R\u00f3wne, trwa ju\u017c od kilku lat. Z biegiem lat badania stale rozwija\u0142y si\u0119, gdy\u017c stopniowo badano r\u00f3\u017cne aspekty \u017cycia l\u0119gowego oraz prowadzono telemetryczne badania migracji, znakowanie piskl\u0105t, badania genetyczne krzy\u017cowania si\u0119 z gatunkiem spokrewnionym \u2013 orlikiem krzykliwym (\u0421langa pomarina<\/em>), troficzno\u015bci itp.<\/p>\n

W ramach powy\u017cszych prac rozpocz\u0119to badania nad sukcesem l\u0119gowym orlika grubodziobego za pomoc\u0105 fotopu\u0142apek. Prace te rozpocz\u0119to w 2020 roku, kiedy to zacz\u0119to instalowa\u0107 fotopu\u0142apki na gniazdach orlik\u00f3w grubodziobych w po\u0142owie lipca, podczas znakowania piskl\u0105t. Pierwotnym celem uruchomienia fotopu\u0142apek by\u0142o \u015bledzenie powodzenia opuszczania gniazd przez m\u0142ode ptaki. Instalacja kamer pod koniec okresu l\u0119gowego nie pozwoli\u0142a na zrozumienie g\u0142\u00f3wnych aspekt\u00f3w ekologii gniazd, a mianowicie: fenologii l\u0119g\u00f3w, wielko\u015bci zniesienia i jego przetrwania. Dzi\u0119ki wsparciu technicznemu projektu \u201ePolesie \u2013 Dzika Przyroda Bez Granic\u201d<\/a> w 2021 roku uda\u0142o si\u0119 zainstalowa\u0107 10 fotopu\u0142apek na gniazdach orlik\u00f3w grubodziobych; jednak z przyczyn technicznych, przed rozpocz\u0119ciem okresu l\u0119gowego zainstalowano tylko kilka fotopu\u0142apek, co nie da\u0142o nam pe\u0142nego obrazu. Na przeszkodzie stan\u0119\u0142a r\u00f3wnie\u017c wojna<\/a> w 2022 roku. \u0141\u0105cznie w latach 2020\u20132022 udokumentowano dane z 10 gniazd orlika grubodziobego dotycz\u0105ce ko\u0144ca okresu \u017cycia gniazd (lipiec\u2013sierpie\u0144) i dalszego u\u017cytkowania gniazd.<\/p>\n

Badania<\/h5>\n

Na szcz\u0119\u015bcie w sezonie 2023 uda\u0142o si\u0119 zainstalowa\u0107 fotopu\u0142apki przed rozpocz\u0119ciem sezonu l\u0119gowego, czyli przed przylotem samc\u00f3w do gniazd, co zazwyczaj nast\u0119puje w drugiej po\u0142owie marca. Mia\u0142o to na celu jak najmniejsze p\u0142oszenie ptak\u00f3w. Pocz\u0105tek sezonu 2023 charakteryzowa\u0142 si\u0119 nast\u0119puj\u0105cymi cechami: ze wzgl\u0119du na wysoki stan wody wiosn\u0105, do niekt\u00f3rych gniazd nie mo\u017cna by\u0142o dotrze\u0107, a tak\u017ce obowi\u0105zywa\u0142 zakaz wst\u0119pu na tereny przygraniczne. Z tych powod\u00f3w, g\u0142\u00f3wny nacisk autorzy po\u0142o\u017cyli na wyniki sezonu w roku 2023, w kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 obj\u0105\u0107 ca\u0142y okres w szerszym zakresie obserwacji i uzyska\u0107 interesuj\u0105ce dane.<\/p>\n

\u0141\u0105cznie ustawiono 13 fotopu\u0142apek na 10 gniazdach; na niekt\u00f3rych gniazdach ustawiono dwie fotopu\u0142apki, aby obj\u0105\u0107 r\u00f3\u017cne k\u0105ty fotografowania i u\u017cy\u0107 po\u0142\u0105czonych ustawie\u0144 kamery (r\u00f3\u017cny interwa\u0142, kombinacja zdj\u0119\u0107 i film\u00f3w, k\u0105t fotografowania). Spo\u015br\u00f3d wszystkich fotopu\u0142apek, dwie ustawiono na dw\u00f3ch gniazdach orlika krzykliwego, aby por\u00f3wna\u0107 ekologi\u0119 gniazd obu gatunk\u00f3w. W badaniach wykorzystano fotopu\u0142apki Bushwhacker Big Eye D3\/D3R jako baz\u0119 (tryb fotografowania (marzec-lipiec): dwa zdj\u0119cia o rozmiarze 5 MB, z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 co 10 minut w przypadku ruchu; czu\u0142o\u015b\u0107 – \u015brednia). Kamery ustawiono nad gniazdem lub z boku, ale wszystko zale\u017ca\u0142o od uk\u0142adu drzew, na kt\u00f3rych znajdowa\u0142y si\u0119 gniazda. Najbardziej udany by\u0142 k\u0105t z boku pod k\u0105tem 30-45 stopni (mo\u017cliwo\u015b\u0107 skuteczniejszego \u015bledzenia po\u017cywienia, odczytywania obr\u0105czek itp.). W niekt\u00f3rych gniazdach monta\u017c kamery z boku by\u0142 problematyczny, przez co kamera nie obejmowa\u0142a ca\u0142ego gniazda, dlatego dostarczono dodatkowe kamery innych marek (np. Gudde back G-5048). Aby osi\u0105gn\u0105\u0107 za\u0142o\u017cone cele, tak aby baterie wystarczy\u0142y do po\u0142owy lipca, zdj\u0119cia wykonywano w godzinach dziennych, od 4:00 do 22:00. Po ponownej wizycie w gnie\u017adzie w lipcu wymieniono karty pami\u0119ci i baterie oraz zmieniono ustawienia kamery (czas zdj\u0119\u0107 co cztery minuty, trzy zdj\u0119cia o rozmiarze 5 MB, dzia\u0142anie przez 24 godziny). Kamery pracowa\u0142y od lipca do listopada.<\/p>\n

Obserwacje<\/h5>\n

Poni\u017csze dane uzyskano dla ka\u017cdej z obserwowanych par.<\/p>\n

Masyw Somyne<\/h6>\n

Para 1. Nie rozpocz\u0119\u0142a gniazdowania. Samiec okresowo odwiedza\u0142 gniazdo, czasami z materia\u0142em l\u0119gowym. Dodatkowo, gniazdo to odwiedzi\u0142o pi\u0119\u0107 innych orlik\u00f3w Clanga<\/em>, z kt\u00f3rych dwa by\u0142y oznakowane kolorowymi i metalowymi obr\u0105czkami. Jeden ptak to by\u0142o piskl\u0119 z l\u0119gu z 2021 roku z tego gniazda, a drugi ptak by\u0142 oznakowany metalow\u0105 obr\u0105czk\u0105 Bia\u0142oruskiego Centrum Obr\u0105czkowania.<\/p>\n

Para 2. Sukces l\u0119gowy i produktywno\u015b\u0107 50%. Samica z\u0142o\u017cy\u0142a dwa jaja, z kt\u00f3rych wyklu\u0142y si\u0119 dwa piskl\u0119ta. Jedno piskl\u0119 wkr\u00f3tce potem pad\u0142o z powodu zjawiska kainizmu, czyli zosta\u0142o zabite przez inne piskl\u0119 z l\u0119gu. Zjawisko to jest do\u015b\u0107 powszechne i typowe dla tego gatunku. Drugie piskl\u0119 prze\u017cy\u0142o i szcz\u0119\u015bliwie opu\u015bci\u0142o gniazdo, odwiedzaj\u0105c je do po\u0142owy wrze\u015bnia.<\/p>\n

Para 3. Sukces l\u0119gowy i produktywno\u015b\u0107 50%. Sytuacja jak z poprzedni\u0105 par\u0105\u00a02 \u2013 drugie piskl\u0119 pad\u0142o. Para mia\u0142a dwa gniazda na jednej wyspie le\u015bnej (odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy nimi 300\u00a0m); jedno by\u0142o u\u017cytkowane przez samca tylko wczesn\u0105 wiosn\u0105, a potem praktycznie nie by\u0142o odwiedzane. Para ta znana jest od 2012 roku i jest miesza\u0144cem (samiec orlika krzykliwego x samica orlika grubodziobego). W 2023 roku samiec zmieni\u0142 samic\u0119 na inn\u0105, co ustalono za pomoc\u0105 metalowej obr\u0105czki, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142a za\u0142o\u017cono na Bia\u0142orusi. Drugie piskl\u0119 pomy\u015blnie opu\u015bci\u0142o gniazdo i odwiedza\u0142o je do po\u0142owy wrze\u015bnia.<\/p>\n

Masyw Chase<\/h6>\n

Para 4. Nie rozpocz\u0119\u0142a gniazdowania. Samiec okresowo odwiedza\u0142 gniazdo i ni\u00f3s\u0142 materia\u0142 na gniazdo. Gniazdo prawdopodobnie pozosta\u0142o niezamieszkane z powodu obecno\u015bci dw\u00f3ch par jastrz\u0119bia (Astur gentilis<\/em>) gniazduj\u0105cych w pobli\u017cu. Pr\u00f3ba znalezienia wolnego gniazda, kt\u00f3re cz\u0119sto znajduje si\u0119 w promieniu 1-2\u00a0km, zako\u0144czy\u0142a si\u0119 niepowodzeniem.<\/p>\n

Masyw Perebrody<\/h6>\n

Para 5. Ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 zawarto\u015b\u0107 wody w bagnie, wiosn\u0105 nie zainstalowano kamery. W lipcu pojawi\u0142o si\u0119 jedno piskl\u0119, kt\u00f3re szcz\u0119\u015bliwie opu\u015bci\u0142o gniazdo i odwiedza\u0142o je a\u017c do ko\u0144ca wrze\u015bnia.<\/p>\n

Para 6. Sukces l\u0119gowy i produktywno\u015b\u0107 50%. Samica z\u0142o\u017cy\u0142a dwa jaja, wyklu\u0142y si\u0119 dwa piskl\u0119ta, jedno pad\u0142o z powodu warunk\u00f3w atmosferycznych \u2013 zimna i opad\u00f3w. Piskl\u0119 pomy\u015blnie opu\u015bci\u0142o gniazdo i by\u0142o tam obserwowane do pocz\u0105tku pa\u017adziernika.<\/p>\n

Para 7. Ta para z\u0142o\u017cy\u0142a jedno jajo najp\u00f3\u017aniej ze wszystkich pozosta\u0142ych samic, bo o dwa tygodnie (12 maja). Piskl\u0119 wyklu\u0142o si\u0119 21 czerwca i niestety zmar\u0142o trzy tygodnie p\u00f3\u017aniej w lipcu. Przyczyn\u0105 \u015bmierci by\u0142a prawdopodobnie jaka\u015b choroba, poniewa\u017c piskl\u0119 by\u0142o os\u0142abione i nie jad\u0142o przez ostatnie dwa lub trzy dni przed \u015bmierci\u0105.<\/p>\n

Podsumowanie<\/h5>\n

W rezultacie, spo\u015br\u00f3d 7 par orlik\u00f3w grubodziobych, kt\u00f3re wiosn\u0105 zaj\u0119\u0142y gniazda, pi\u0119\u0107 par (71,4%) wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 w l\u0119gach. \u015aredni sukces l\u0119gowy wyni\u00f3s\u0142 50%, produktywno\u015b\u0107 wynios\u0142a 1,0 piskl\u0119cia na par\u0119 bior\u0105c\u0105 udzia\u0142 w l\u0119gach i 0,7 piskl\u0119cia na wszystkie pary. Takie wska\u017aniki s\u0105 do\u015b\u0107 wysokie dla tego gatunku, poniewa\u017c warto\u015b\u0107 30-50% jest uwa\u017cana za normaln\u0105 dla utrzymania populacji. Wiadomo, \u017ce u orlik\u00f3w grubodziobych prawie zawsze prze\u017cywa jedno piskl\u0119. Istnieje wiele przyczyn \u015bmierci drugiego piskl\u0119cia – jest to kainizm ze strony drugiego piskl\u0119cia, niedob\u00f3r pokarmu, drapie\u017cnictwo, choroby itp. Dzi\u0119ki fotopu\u0142apkom autorom obserwacji uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 przyczyny \u015bmierci piskl\u0105t, okre\u015bli\u0107 sukces i produktywno\u015b\u0107 l\u0119gow\u0105 oraz uzyska\u0107 wiele innych informacji na temat ekologii gniazd.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak informuj\u0105 \u041c. \u0424\u0440\u0430\u043d\u0447\u0443\u043a i A. \u0421\u0456\u043c\u043e\u043d w swym doniesieniu opublikowanym na stronie Ukrai\u0144skiego Centrum Bada\u0144 nad Ptakami Drapie\u017cnymi, monitoring ukrai\u0144skiej populacji orlika grubodziobego (Clanga clanga), zlokalizowanej w Rezerwacie Przyrody R\u00f3wne, trwa ju\u017c od kilku lat. Z biegiem lat badania stale rozwija\u0142y si\u0119, gdy\u017c stopniowo badano r\u00f3\u017cne aspekty \u017cycia l\u0119gowego oraz prowadzono telemetryczne badania migracji, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[35,66,39,69,43,30],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1326"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1326"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1326\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1328,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1326\/revisions\/1328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1326"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1326"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1326"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}