{"id":1357,"date":"2026-09-27T16:39:59","date_gmt":"2026-09-27T14:39:59","guid":{"rendered":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/?p=1357"},"modified":"2026-09-27T16:40:03","modified_gmt":"2026-09-27T14:40:03","slug":"monitoring-gniazdowania-orlika-grubodziobego-w-rezerwacie-rowne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/2026\/09\/27\/monitoring-gniazdowania-orlika-grubodziobego-w-rezerwacie-rowne\/","title":{"rendered":"Monitoring gniazdowania orlika grubodziobego w rezerwacie R\u00f3wne"},"content":{"rendered":"

Badania populacji l\u0119gowej orlika grubodziobego (Clanga clanga<\/em>) w Rezerwacie Przyrody R\u00f3wne trwaj\u0105 od wielu lat, o czym donosz\u0105 M. Franchuk, A. Simon, S. Domashevsky i V. Kaystro<\/a>.\u00a0Monitoring obejmuje sprawdzanie statusu l\u0119gowego znanych i potencjalnych miejsc l\u0119gowych pod k\u0105tem zaj\u0119to\u015bci gniazd, wska\u017anika reprodukcyjnego, trofii oraz oznakowania piskl\u0105t.<\/p>\n

Badania<\/h5>\n

W 2020 r. pracowano w dw\u00f3ch etapach.<\/p>\n

Etap 1: 2.-3. dekada lipca<\/h6>\n

Obejmowa\u0142 inspekcj\u0119 znanych i potencjalnych miejsc l\u0119gowych orlika grubodziobego, a tak\u017ce oznakowanie ptak\u00f3w kolorowymi i metalowymi obr\u0105czkami oraz nadajnikami GPS-GSM. \u0141\u0105cznie na tym etapie skontrolowano 10 gniazd. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce 5 ze wszystkich gniazd by\u0142o zamieszkanych, a w ka\u017cdym znajdowa\u0142o si\u0119 jedno piskl\u0119 orlika grubodziobego (dwa gniazda – masyw Perebrody, trzy gniazda – masyw Somyne rezerwatu).
\nPonadto jedno gniazdo (para miesza\u0144cowa, masyw Syra Pohonya rezerwatu) by\u0142o zaj\u0119te przez s\u00f3weczk\u0119 brodat\u0105 (Strix nebulosa<\/em>). Pozosta\u0142e cztery gniazda (masyw Perebrod\u00f3w (trzy gniazda) i masyw Somyne (jedno gniazdo)) by\u0142y niezamieszkane; jedno z powodu wyparcia gatunku z jego rejonu l\u0119gowego przez bielika (<\/span>Haliaeetus albicilla<\/em>), kt\u00f3ry zbudowa\u0142 nowe gniazdo 50 m od znanego gniazda orlika krzykliwego. Orlik grubodzioby prawdopodobnie przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 o 2 km na p\u00f3\u0142noc, gdzie regularnie go odnotowywano w maju-lipcu 2020 r.<\/span><\/p>\n

Zauwa\u017cono trzy piskl\u0119ta orlika grubodziobego w masywach Perebrody i Somyne. Niestety, na tym etapie pr\u00f3by zauwa\u017cenia doros\u0142ych ptak\u00f3w zako\u0144czy\u0142y si\u0119 niepowodzeniem. Ca\u0142y etap bada\u0144 przeplatany by\u0142 trudnymi warunkami pogodowymi. Z powodu nietypowych du\u017cych opad\u00f3w poziom wody w bagnie osi\u0105gn\u0105\u0142 poziom krytyczny i prawie wszystkie wizyty w gniazdach wymaga\u0142y pokonania du\u017cej odleg\u0142o\u015bci, brodz\u0105c niemal po pas w wodzie. Trafiono r\u00f3wnie\u017c na przed\u0142u\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 ulew\u0119.
\nDwie pary przenios\u0142y si\u0119 z zesz\u0142orocznych miejsc l\u0119gowych – pierwsza z powodu zniszczenia gniazda, a druga z powodu cz\u0119stych wizyt kuny le\u015bnej (Martes martes<\/em>) (dane z fotopu\u0142apki zainstalowanej na gnie\u017adzie przed rozpocz\u0119ciem sezonu l\u0119gowego). Dzi\u0119ki do\u015bwiadczeniu badaczy, bez problemu uda\u0142o znale\u017a\u0107 si\u0119 nowe gniazda tych par, ale wi\u0105za\u0142o si\u0119 to z dodatkowymi 5-7\u00a0km trudnej w\u0119dr\u00f3wki przez bagna.<\/p>\n

R\u00f3wnocze\u015bnie podczas prac zbierano materia\u0142 troficzny (wypluwki, szcz\u0105tki zwierz\u0105t (czaszki, szkielety, pi\u00f3ra itp.)), a tak\u017ce pobierano pr\u00f3bki pi\u00f3r do bada\u0144 genetycznych w celu okre\u015blenia stopnia hybrydyzacji orlika grubodziobego i orlika krzykliwego (Clanga pomarina<\/em>). W\u015br\u00f3d pokarmu znaleziono zaskro\u0144ca zwyczajnego (Natrix natrix<\/em>), wodnika (Rallus aquaticus<\/em>), bekasa kszyka (Gallinago gallinago<\/em>), trzciniaka (Acrocephalus arundinaceus<\/em>), kreta europejskiego (Talpa europaea<\/em>), nork\u0119 ameryka\u0144sk\u0105 (Neovison vison<\/em>) i nornika burego (Microtus agrestis<\/em>).<\/p>\n

Fotopu\u0142apki zainstalowano w dw\u00f3ch gniazdach, w kt\u00f3rych zauwa\u017cono piskl\u0119ta.<\/p>\n

Etap 2: koniec sierpnia<\/h6>\n

Obejmowa\u0142 pr\u00f3by od\u0142owu i znakowania doros\u0142ych orlik\u00f3w grubodziobych w rezerwacie w masywie Somyne. Pierwszego dnia rano pada\u0142 deszcz, kt\u00f3ry uniemo\u017cliwi\u0142 dzia\u0142ania. Nast\u0119pnego dnia uda\u0142o si\u0119 zorganizowa\u0107 dwa miejsca od\u0142owu oddalone od siebie o kilka kilometr\u00f3w, kt\u00f3re odpowiada\u0142y terenom \u0142owieckim dw\u00f3ch s\u0105siaduj\u0105cych par. Jedno piskl\u0119 z tych dw\u00f3ch par zosta\u0142o wyposa\u017cone w nadajnik GPS-GSM w pierwszym etapie, wi\u0119c by\u0142o wiadome, \u017ce ptak lata ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu i lata dobrze. Piskl\u0119 z drugiej pary podczas lipcowych bada\u0144 by\u0142o najm\u0142odsze ze wszystkich pi\u0119ciu badanych (wed\u0142ug wizualnej oceny wymiany puchu na pi\u00f3ra) i to dawa\u0142o nadziej\u0119, \u017ce rodzice nadal b\u0119d\u0105 je aktywnie karmi\u0107. Pierwszym schwytanym ptakiem by\u0142 samiec z tej pary. Pod wzgl\u0119dem cech zewn\u0119trznych ptak wygl\u0105da\u0142 na typowego orlika grubodziobego, jak przysta\u0142o na tego typu biotopy. Ptak zosta\u0142 wyposa\u017cony w metalowe i plastikowe obr\u0105czki oraz nadajnik GPS-GSM.<\/p>\n

Na terenach \u0142owieckich pierwszej pary przez d\u0142ugi czas nie by\u0142o wida\u0107 orlik\u00f3w grubodziobych. Tylko czasami z bagna naprzeciwko miejsca gniazdowania dobiega\u0142y d\u017awi\u0119ki podobne do krzyk\u00f3w m\u0142odego ptaka \u017cebrz\u0105cego o po\u017cywienie. Jednak kilka godzin p\u00f3\u017aniej ptak pojawi\u0142 si\u0119 w pobli\u017cu punktu obserwacji. Kr\u0105\u017cy\u0142 nad bagnem, znalaz\u0142 potencjaln\u0105 ofiar\u0119 i zacz\u0105\u0142 na ni\u0105 schodzi\u0107, po czym znikn\u0105\u0142 za trzcinami, gdzie zastawiono na niego pu\u0142apk\u0119. Jednak pr\u00f3ba jego z\u0142apania zako\u0144czy\u0142a si\u0119 niepowodzeniem. Uda\u0142o si\u0119 jednak dostrzec nadajnik na grzbiecie ptaka oddalaj\u0105cego si\u0119. A to mog\u0142o oznacza\u0107 tylko jedno: piskl\u0119 z pierwszej pary, kt\u00f3re zarejestrowano w lipcu, nie tylko z powodzeniem opu\u015bci\u0142o gniazdo i sprawnie lata\u0142o, ale tak\u017ce potrafi\u0142o samodzielnie polowa\u0107, co jest niezb\u0119dne do samodzielnego \u017cycia.<\/p>\n

Trzeciego dnia udano si\u0119 do trzeciej pary w masywie Somino. Pomimo pr\u00f3b, ptak nie chcia\u0142 da\u0107 si\u0119 z\u0142apa\u0107.<\/p>\n

Podsumowanie<\/h6>\n

W 2020 roku zaobr\u0105czkowano \u0142\u0105cznie 6 orlik\u00f3w grubodziobych (5 piskl\u0105t i jednego doros\u0142ego ptaka), z czego trzy piskl\u0119ta i doros\u0142y ptak otrzyma\u0142y nadajniki GPS-GSM. Wszystkie piskl\u0119ta pomy\u015blnie opu\u015bci\u0142y gniazda i rozpocz\u0119\u0142y jesienn\u0105 migracj\u0119. Doros\u0142y ptak z nadajnikiem r\u00f3wnie\u017c rozpocz\u0105\u0142 jesienn\u0105 migracj\u0119. Oznacza to, \u017ce wszystkie ptaki oznaczone nadajnikami s\u0105 \u017cywe i zdolne do przemieszczania si\u0119 na du\u017ce odleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Wyniki bada\u0144 z lat 2017-2018 mo\u017cna znale\u017a\u0107 w innym doniesieniu<\/a> na stronie internetowej Ukrai\u0144skiego Centrum Bada\u0144 nad Ptakami Drapie\u017cnymi<\/a>. Wyniki p\u00f3\u017aniejszych bada\u0144 opublikowano dla roku 2023<\/a>, 2024<\/a> i 2025<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Badania populacji l\u0119gowej orlika grubodziobego (Clanga clanga) w Rezerwacie Przyrody R\u00f3wne trwaj\u0105 od wielu lat, o czym donosz\u0105 M. Franchuk, A. Simon, S. Domashevsky i V. Kaystro.\u00a0Monitoring obejmuje sprawdzanie statusu l\u0119gowego znanych i potencjalnych miejsc l\u0119gowych pod k\u0105tem zaj\u0119to\u015bci gniazd, wska\u017anika reprodukcyjnego, trofii oraz oznakowania piskl\u0105t. Badania W 2020 r. pracowano w dw\u00f3ch etapach. Etap […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[81,35,37,75,66,38,36,30],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1357"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1357"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1357\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1358,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1357\/revisions\/1358"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sparrow.up.poznan.pl\/life\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}